دگرگوني و دگرريختي‌ دما بالاي پالئوزوييك در ارتباط با بسته‌شدن پروتوتتيس و بازشدن پالئوتتيس در شمال خردقارة شرق-ايران مركزي، بر پاية كاني‌شناسي متاگرانيت آيركان

اين پژوهش بر پاية سنگ‌نگاري و شيمي كاني‌هاي سازندة متاگرانيت آيركان به بررسي رخداد دگرگوني دما-فشار بالا در ارتباط با بسته‌شدن پروتوتتيس در آغاز اردوويسين و دگرريختي‌ دمابالا در ارتباط با بازشدن پالئوتتيس در دونين بالايي در شمال خردقارة شرق-ايران مركزي مي‌پردازد. دمافشارسنجي بر پاية داده‌هاي شيمي كاني‌ها و داده‌هاي پيشين شيمي سنگ‌كل اين متاگرانيت نشان‌دهندة ضخيم‌شدگي پوستة قديمي قاره‌اي و رخداد يك دگرگوني دما-فشار بالا و در نتيجه، آناتكسي (آب‌زدايي ميكا) در دماي نزديك‌به 817-850 درجة سانتيگراد است. اين رويداد با برخورد قاره‌ها در شمال بلوك يزد هنگام بسته‌شدن اقيانوس پروتوتتيس از يونان تا ايران و هيماليا و كوهزايي پان-آفريكن از پركامبرين تا آغاز اردوويسين همخواني دارد. افزون‌براين، ويژگي‌هاي سنگ‌نگاري (مانند پيدايش پرتيت شعله‌اي، ميرمكيت و بازتبلور كوارتزها و فلدسپارها) نشان مي‌دهند اين گرانيت در يك پهنة برشي ژرف و در دماي نزديك به 500-700 درجة سانتيگراد دچار دگرريختي دگرگوني كمابيش درجه بالا شده است. بر پاية داده‌هاي سن‌سنجي پيشين مي‌توان آن را پيامد تحولات پالئوتتيس در مرز فعال قاره‌اي جنوب اوراسيا در دونين بالايي دانست.