توليد سوخت از فضولات دامي در يك جامعه روستايي و نقش زنان و كودكان در فرآوري آن

در اين پژوهش به بررسي سوخت حاصل از فضولات دامي خواهيم پرداخت كه سهم زيادي در شكل‌گيري ابداعات و نوآوري‌ها در طول تاريخ بشري داشته است. سوخت دامي از فضولات حيواناتي مانند گاو، گوسفند و بز به ‌دست مي‌آيد. اين نوع سوخت از دوران پيش از تاريخ (از هزاره هشتم ق.م.) تا دوران پهلوي در ايران و سرزمين‌هاي هم‌جوار كاربرد داشته است. از كاربردهاي مهم اين سوخت علاوه بر گرمايش و پخت و پز، استفاده در كوره‌هاي آهك‌پزي، كوره‌هاي توليد سفال و نقش و تأثير آن در توليد لعاب در سفالگري است. جوامع يكجانشينِ كشاورز-دامدار كه از لحاظ جغرافيايي داراي زيست‌بومي سرد و خشك و نيمه‌بياباني بودند و منابع سوخت چوبي در آن نواحي كمياب بود، به استفاده از سوخت حاصل از فضولات دامي روي مي‌آوردند. در اين پژوهش با رويكردي توصيفي-تحليلي و بر پايه اطلاعات مردم‌نگاري و مطالعات كتابخانه‌اي، اهميت سوخت حاصل از فضولات دامي تبيين و براي تشريح شيوه تهيه، افراد و قشر سازنده (زنان و كودكان) اين نوع سوخت، كاركردهاي آن و عوامل مؤثر (زيست‌محيطي و اقتصادي) تلاش شده است.