تجرد قوۀ خيال در حكمت متعاليه: نقد و بررسي معرفت شناختي براهين فقدان خواص مادي و جمع متضادين در قوۀ خيال

در مقاله حاضر سعي شده است در راستاي مسئله شناخت و معرفت به تبيين اجمالي برخي مباني معرفت شناسانۀ براهين تجرد قوه خيال در حكمت متعاليه همچون رابطه صدوري و فاعلي نفس نسبت به صورت هاي خيالي و رابطه روح بخاري با قوۀ خيال در فرايند ادراك پرداخته شود. خيال از جمله مفاهيم گسترده اي است كه در حوزه هاي معرفت شناسي،هستي شناسي و انسان شناسي مورد بحث قرار گرفته و در هر حوزه اي داراي جايگاه مختلف مي باشد. در نظام معرفت شناسي حكمت متعاليه قوۀ خيال پل رابط ميان قواي عقلي و حسي مي باشد و به اين طريق مشكل معرفتي ربط بين ادراكات حسي به عقلي را مرتفع مي نمايد، قوۀ خيال زماني مي تواند پل رابط ادراكات قواي عقلي و حسي باشد كه از نوعي تجرد برخوردار باشد. تجرد اين قوه مبتني بر براهين متعددي مي باشد، مهم‌ترين براهين تجرد قوۀ خيال در حكمت متعاليه، يكي برهان فقدان خواص مادي و ديگري برهان تصور امور متضاد است، در اين نوشتار سعي شده است كه مسئله تجرد و فاعليت قوۀ خيال در براهين مذكور بررسي شده تا توان اين براهين در راستاي مسئله شناخت بازبيني شود.