مطالعۀ تطبيقي نظام حقوقي حمايت از متصديان مشاغل سخت و زيان‏آور در ايران وكشورهاي عضو اتحاديۀ اروپا

سلامت جسمي و روحي كارگران و متصديان مشاغل سخت و زيان‏آور ارتباط مستقيم و ناگسستني با شغل تحت تصدي آنان دارد، لذا اغلب كشورها نظام حمايتي ويژه‏اي جهت پشتيباني و حفظ سلامتي متصديان مشاغل سخت و زيان‏آور درنظر گرفته‏اند كه مهم‏ترين و رايج‏ترين شيوۀ حمايت از متصديان مشاغل سخت و زيان‏آور، بازنشستگي پيش از موعد است. مقايسۀ مؤلفه‏هاي نظام حقوقي حمايت از متصديان مشاغل سخت و زيان‏آور در ايران و كشورهاي عضو اتحاديۀ اروپا سؤال اصلي پژوهش حاضر است كه با روش توصيفي و تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است. با عنايت به بحران ورشكستگي صندوق‏هاي بازنشستگي و در راستاي سياست‏هاي رياضت اقتصادي ملاحظه مي‏‏شود كه در دو دهۀ اخير فهرست مشاغل سخت و زيان‏آور مورد بازنگري قرار گرفته است و عمدۀ كشورها در راستاي حذف و يا كاهش حمايت از مشاغل سخت و زيان‏آور اقدام نموده‏اند. در نظام حقوقي ايران با توجه به رويۀ ايجاد‏شده از سوي ديوان عدالت اداري، نظام حمايت از مشاغل سخت و زيان‏آور مشمول قانون كار است و كاركنان دستگاه‏هاي اجرايي به لحاظ مرجع تعيين مشاغل سخت و زيان‏آور، ميزان سنوات ارفاقي، نحوۀ تأمين بار مالي بازنشستگي و... متفاوت هستند. با عنايت به مطالعۀ الگوهاي اروپايي در حقوق ايران، اصلاح قوانين با رويكرد الزام كارفرمايان به كاهش و رفع آلاينده‏هاي محيطي، ازبين بردن تبعيض و ايجاد توازن ميان حمايت از مشمولين قانون كار و كاركنان دستگاه‏هاي اجرايي، عدم تحميل بار مالي به صندوق‏هاي بازنشستگي براي حفظ حقوق بين نسلي، كاهش سنوات ارفاقي، تعيين فهرست مشاغل سخت و زيان‏آور از سوي نهاد متمركز با معيارهاي كمّي مشخص و با الزام به بازنگري متناوب و مستمر، ضروري به‏نظر مي‏رسد.