مطالعة تطبيقي نماد «IYI» در ايران و بين‌النهرين با نقاشي‌هاي تصليب حضرت عيسي (ع) در اروپا تا اوايل سده شانزدهم ميلادي

نماد‌ها همواره از راه‌هاي بيان انديشه‌ها و عقايد آييني، ديني و مذهبي در آثار هنري بوده‌ است. اگرچه صليب، مسيحِ (ع) و دين مسيحيت را به ذهن متبادر مي‌كند، امّا نقش صليب، نشانۀ بسياري از مفاهيمي است كه سابقه آن به بين‌النهرين باستان مي‌رسد. هدف از اين مطالعه، شناخت وجوه تشابه و تمايز گونه‌اي از نماد مرتبط با صليب به شكل «IYI» در بين‌النهرين، ايران و نقاشي‌هاي تصليب حضرت عيسي (ع) در اروپاست. اين پژوهش به روش توصيفيِ تحليلي، با رويكرد تطبيقي و با استفاده از مطالعات كتابخانه‌اي و مشاهدة آثار انجام‌شده است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه كاربرد نماد صليب با نگاهي ديني، آييني و تزييني، وجه مشترك تمدن‌هاي مورد مطالعه بوده است. همچنين سوابق تاريخي نماد صليب و نماد «IYI» در فرهنگ شرقي بيشتر از اروپاست. ريشه‌هاي اين نماد را مي‌توان در نقش برجسته‌ها و مهر‌هاي استوانه‌اي در بين‌النهرين و ايران مشاهده نمود. نمونه‌هاي كاربرد نماد «IYI» در ايران به مفرغ‌هاي لرستان و مهرهاي دوره هخامنشي و نقوش صخره‌اي مربوط مي‌شود. تعدد آثار موجود نشان مي‌دهد كه نماد صليب در فرهنگ مسيحيت نمود بيشتري داشته است و هنرمندان مسيحي موفق شده‌اند كه نماد «IYI» را با تغييراتي در تركيب‌بندي نقاشي‌هاي تصليب به ‌كار گيرند و آن را به نماد دين مسيحي تبديل كنند.