نگاهي انتقادي به استدلال برخي فيلسوفان مسلمان معاصر در باب قاعده «كل حادث زماني مسبوق بقوة و مادة تحملها» با تأكيد بر آراي ابن ‏سينا

قاعده «كل حادث مسبوق بقوة و مادة تحملها»، از قواعد با اهميت فلسفي است كه نتايج عديده‎اي در فلسفه به بار مي‎آورد؛ از جمله اثبات هيولي يا اثبات ديدگاه علامه طباطبايي در باب حركت و موجود سه اشكوبه‌اي كه تصوير مي‎كنند. اين قاعده از ديرباز مورد اشاره ارسطو قرار گرفته است و ابن‏ سينا براي آن استدلال تام و مستحكمي را به همراه مقدمات و مؤخراتي اقامه مي‎كند؛ اما به‏تدريج استدلال ابن‏ سينا در آثار فلاسفه بعدي، به فراموشي سپرده شده و مقدمات و مؤخرات آن، جاي خود استدلال را گرفته ‎اند. اين مطلب سبب شده است بعضي از فيلسوفان معاصر، ابن‏ سينا را به شكل مستقيم يا غير مستقيم، متهم به مغالطه اشتراك لفظي و غفلت از تفكيك ميان امكان ماهوي و امكان استعدادي كنند. مقاله پيش رو در صدد بيان استدلال اصلي ابن‏ سينا و نشان‎دادن جايگاه صحيح مقدمات و مؤخرات آن در عبارات خود ابن ‏سيناست؛ همچنين روشن خواهد شد كه فيلسوفان معاصر كه در صدد جايگزين‏كردن استدلالي ديگر به جاي استدلال مشهور شده‎اند، نتوانسته اند استدلال قابل قبولي ارائه كنند.