آسيب‌شناسي تمدن‌هاي بشري مبتني بر ديدگاه علامه طباطبايي

تبيين كارآمدي دين در تمام بخش‌هاي زندگي بشري نيازمند بازشناسي مفاهيم مرتبط با ساختارها و سيستم‌هاي اثرگذار در اداره جامعه مانند مفهوم تمدن مي‌باشد كه بايد از منابع دين استنباط شود. از اينرو شناخت آسيب‌شناسي تمدني از منظرِ قرآن كريم نيازمند بازخواني آراء و نظرات مفسران در اين باره است. نگاه تفسيري علامه طباطبايي در تفسير الميزان در زمينه آسيب‌شناسي تمدني نوآوري و جامعيت ويژ‌ه‌اي دارد كه با تلفيق نگاه فلسفي بر تمدن و تاريخ صورت گرفته است. در مقاله حاضر، آسيب‌شناسي تمدني در انديشه علامه واكاوي گرديده است و با روش توصيفي – تحليلي ديدگاه ايشان بيان شده است. اين مفسر شهير معاصر در ذيل آيات مربوط به سرنوشت و اقوام و ملل گذشته به بيان ديدگاه قرآن درباره انحطاط جوامع از جايگاه والاي انساني و صراط مستقيم و خط سير الهي پرداخته و متمدن بودن جوامع را تنها در پيشرفت مادي ندانسته و انحطاط اخلاقي و معنوي را سقوط حقيقي آنها مي‌داند و علل آن را در فساد، انحراف از مسير فطرت، كفران نعمت، ظلم و ستم، اسراف و تبذير، خيانت، ترك امر به معروف و نهي از منكر، تكذيب آيات خدا معرفي مي‌كند.