كشف و يافتن سازوكارهاي ساخت «ديگري» مهاجر در ايران با تحليل مضمون

ديگري مهاجر در دهه‌هاي اخير چنان در گفتمان‌هاي سياسي رايج بوده كه در جامعه و فرهنگ عامه نيز تأثير گذاشته است. لذا هدف از اين پژوهش، كشف و يافتن سازوكارهاي ساخت «ديگري» مهاجر در ايران مي‌باشد. دانستن اين سازوكارها نه تنها روند ادغام مهاجران بلكه حفظ نظم و امنيت اجتماعي و موفقيت‌هاي سياست مهاجرتي آينده ايران را نيز تعيين مي‌كند. رويكرد اين پژوهش، كيفي و از نوع روش تحليل مضمون مي‌باشد. ميدان پژوهش، اساتيد جامعه‌شناسي و علوم سياسي دانشگاه‌هاي شهر تهران هستند كه با استفاده از نمونه‌گيري هدفمند و رسيدن به اشباع داده‌ها، تعداد 10 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها مصاحبه نيمه‌ساختاريافته بود. براي تعيين قابليت اعتماد مصاحبه‌ها از راهبردهايي چون بازبيني توسط شركت كنندگان و يك داور ناظر استفاده شد. تحليل داده‌ها نيز بر اساس تحليل مضمون براون و كلارك صورت گرفت. نتايج در سه مضمون اصلي شامل سازوكار اقتصادي، فرهنگي، قانوني و چندين مضمون فرعي استخراج گرديد. بطور كلي نتايج نشان داد كه مهاجران در نظام سياست‌گذاري عمومي كمتر لحاظ شده‌اند و مسائل آنها به خوبي شناسايي نشده است. لذا نظام تصميم‌گيري جامعه نيازمند نظارت بهتر بر فرآيندهاي مهاجرت، ادغام و اثربخشي بيشتر سياست‌ها براي مشاركت مهاجران مي‌باشد. ادغام موفق مهاجران نه تنها به نشاط اقتصادي، سلامت مدني و سياسي كشور كمك ‌مي‌كند بلكه مهاجران تنوع جديدي به موزاييك فرهنگي كشور اضافه ‌مي‌كنند.