مسئله ‎هاي بنيادين فرهنگ اسلامي در انديشۀ آيت ‎الله خامنه ‎اي

«فرهنگ اسلامي» به‎عنوان يك واقعيت اجتماعي كلان و پهن ‎دامنه، سلسله‎اي از مسئله ‎ها را در درون خويش مي‎پروراند كه جنس نظري يا عملي دارند. در اين ‎ميان، برخي از مسئله‎ها هستند كه خصوصيت «بنيادين» و «اساسي» دارند و ديگر مسئله‎ ها، به ‎نوعي بر آنها مترتّب مي ‎شوند. در اين مقاله، هدف اين است كه در چهارچوب انديشۀ فرهنگي آيت ‎الله خامنه ‎اي، به سه ‎مسئلۀ اساسي پرداخته شود: «امكان و معناداري فرهنگ اسلامي»؛ «مطلوبيت و حقانيت فرهنگ اسلامي» و «كارآمدي و توانمندي فرهنگ اسلامي». پرسش اصلي نيز اين است كه آيت ‎الله خامنه ‎اي به مسئله ‎هاي بنيادين فرهنگ اسلامي، چه پاسخ‎هايي داده است؟ براي اين منظور، از روش «تحليل محتواي كيفي» استفاده شده است؛ به‎گونه ‎اي ‎كه ابتدا برپايۀ تحليل منطقي، سه دسته مسئله به‎عنوان مقوله‎ هاي مفهومي، شناسايي شده‎ اند‎ و آن‎گاه از طريقِ مطالعۀ كتابخانه ‎اي، محتواهاي متناسب با هريك، گردآوري و بر اساس تحليل كيفي روايت گرديده ‎اند. اين مقاله نشان مي ‎دهد كه در انديشۀ آيت‎الله خامنه‎اي، اولاً فرهنگ اسلامي مقوله ‎اي است «معنادار» و اسلام يك «فرهنگ مستقل» را عرضه كرده است؛ ثانياً فرهنگ اسلامي داراي «فضيلت» و «برتري» نسبت‎به فرهنگ‎ هاي ديگر است و نظريۀ نسبيت فرهنگي را نمي ‎توان بر فرهنگ اسلامي تطبيق داد؛ ثالثاً تجربه ‎هاي تاريخي، سرشار از نمونه ‎هاي «كارآمدي» و «توانمندي» اين فرهنگ در عرصۀ عيني و زندگي روزمره‎ اند (نتيجه).