اثبات‌پذيري تلازم دين و سياست در پرتو توحيد ربوبي

بيش از چهار دهه پيش، نظام جمهوري اسلامي ايران، براساس تلازم دين اسلام و سياست محقق شده و نظريه ‎پردازان آن، دلايلي براي اثبات اين تلازم ارائه كرده‎اند كه بيشتر براساس توحيد مالكيت خداوند است. باور نويسنده آن است كه مي ‎توان افزون‎بر توحيد مالكيت، از تركيب اصول علم تربيت و صفات ذاتي خداوند نيز براي اثبات تلازم يادشده استفاده كرد. اين شيوۀ استدلال در پژوهش ديگري مشاهده نشد. براين ‎اساس، مقالۀ پيش ‎رو رويكردي تحليلي دارد و درپي پاسخ به اين پرسش است كه تلازم دين و سياست در پرتو توحيد ربوبي چگونه است. فرضيۀ پژوهش اين است كه با تكيه بر اصول علم تربيت و توحيد در ربوبيت و تطابق اين دو مقوله، مي‎توان جدايي دين از سياست را نفي، و تلازم آن‎ دو را ثابت كرد. براي بررسي اين فرضيه، روش پژوهش چنين است كه نخست تعاريف و اصول تربيتي را از علم تربيت، اصطياد كرده، سپس آنها را بر مباحث كلامي در دين اسلام تطبيق داده و از قرار دادن اين دو در كنار هم، تلازم دين و سياست را اثبات كند. نتايج اين پژوهش آن است كه تربيت ازسويي، به معناي رشد هماهنگ استعدادهاي انساني است و ازسوي ‎ديگر، براي تربيت درست به مديريت عوامل تأثيرگذار بر انسان نياز است. تنها كسي حق تربيت دارد كه همۀ استعدادها و نيز همۀ عوامل تأثيرگذار بر انسان را بشناسد و اين دو انحصار تنها دربارۀ خداوند صادق است. از مهم‎ترين عوامل تأثيرگذار بر انسان‎ها، حاكميت جامعه است و لازمۀ انحصار الهي تربيت، انحصار الهي مديريت (دخالت) در حكومت است و لازمۀ اين دو انحصار، تلازم دين و سياست خواهد بود.