واكاوي شهود مقولي در پژوهش‌هاي منطقي هوسرل

هوسرل در پژوهش ششم از پژوهش‌هاي منطقي، دربارۀ «شهود مقولي» بحث كند. در شهود مقولي با اضافه‌اي فوق بر ادراكات حسي مواجه‌ايم كه در مرحلۀ انتقال ادراك حسي به گزاره‌اي، محمولي بدان افزوده مي‌شود. مسئلۀ مقالۀ حاضر، تبيين جايگاه شهود مقولي و نسبت آن با ادراك از نظرگاه هوسرل در پژوهش‌هاي منطقي اوست. ضرورت و اهميت اين مسئله آن اندازه است كه مي‌توان آن را شالوده و سنگ‌بناي پديدارشناسي و هر نظريۀ شناخت آينده دانست و حتي هايدگر آن را يكي از چهار موضوع اصلي پديدارشناسي هوسرل برمي‌شمرد. روند بحث با توضيح تفاوت «ادراك»، «شهود»، «ابژه» و «پُرشدگي» آغاز مي‌شود. سپس با استفاده از روش تحليلي- توصيفي رابطۀ شهود مقولي با عناصر مقولي تفكر، تقابل افعال بسيط و مقولي، مراحل افعال در شهود مقولي تأليفي، نقش مهم احساس در شهود مقولي و در كنار شهود مقولي تأليفيْ، شهود ايدتيك بررسي خواهد شد. يكي از دستاوردهاي اين نوشتار، شرح مراحل سه‌گانۀ شهودهاي مقولي تأليفي است: ادراك بسيط ابتدايي از كل، ادراكات تقسيم‌كننده به اجزاي كوچك‌تر، و التفات تأليفي مقولي بالفعل. نوآوري اين نوشتار در اين است كه از نظر هوسرل ما همان‌طور كه از ابژه‌هاي حسي شهود داريم، شهود عقلي و شهود مقولي نيز داريم.