«متافيزيك شر»؛ تفسير هستي‌شناختي از نظام آزادي

رسالۀ پژوهش‌هاي فلسفي در باب ذاتِ آزادي انسان (1809)، پژوهشي هستي‌شناختي دربارۀ آزادي به‌مثابۀ ذات بشر است كه وجه مثبت و تعيين‌كنندۀ شر را در ذات آزاديِ انسان تصديق مي‌كند. شلينگ براي تثبيت كردن امكانِ آزادي (شر) در تماميت هستندگان، به‌عنوان يك كل، تمايز هستي‌شناختيِ «بيناد» و «وجود» را به ميان مي‌آورد. ‌هايدگر اين تمايز را از ابداعات فلسفۀ شلينگ به شمار مي‌آورد و در رسالۀ شلينگ در باب ذات آزادي انسان (1936)، آن را «شكاف هستي» مي‌نامد. به نظر او، جايگاه آزادي در نظام شلينگ در بنيادي هستي‌شناختي تحقق مي‌يابد و پرسش او از آزادي قابل تحويل به پرسش از هستي، به‌مثابۀ پرسش بنياديِ فلسفه است. بر اين اساس، هدف مهم  مقالۀ حاضر، تحليل تفسيرِ هايدگر از تمايز بنياد و وجود به‌مثابۀ شرط هستي‌شناختيِ امكان شر در نظام آزادي شلينگ است. اين پژوهش در جستجوي پاسخ به اين دو پرسش است كه چگونه اين تمايز، راه را براي تبيين بنياد هستي‌شناختيِ امكان شر مي‌گشايد؟ و چرا براي شناخت اين دو اصل، بايد به بررسي روح انساني و ذات آن به‌مثابۀ آزادي پرداخت؟ نشان خواهيم داد كه چگونه در تفسير هايدگر از خوانش شلينگ، وي علي‌رغم نزديكيِ پذيرفته‌شده‌اش به اين تمايز بنيادين، همچنان فلسفۀ ايدئاليستي، از جمله نظام فلسفي شلينگ را در برداشتنِ گام نهايي وراي ساختارهاي بنيادينِ متافيزيك اراده و رهايي حقيقي از سنت متافيزيكي ناكام مي‌شمارد.