ارزيابي سناريوهاي تغيير اقليم و تغيير تاريخ كشت بر بهره وري آب ذرت در شهرستان گرگان

با توجه به مقدار سطح بالاي كشت ذرت در ايران، هرگونه اقدام جهت افزايش بهره‌وري مصرف آب، سبب كاهش ميزان آب مصرفي و همچنين افزايش امنيت غذايي در كشور مي‌گردد. يكي از مهم‌ترين عوامل تاثيرگذار بر رشد و عملكرد محصول اثرات تغيير اقليم است. پژوهش حاضر با هدف اثر تغيير اقليم و تغيير تاريخ كشت بر بهره‌وري آب گياه ذرت در شهرستان گرگان مي باشد. همچنين بر اساس تيمارهاي مختلف آبياري و تاريخ‌هاي مختلف كشت، بهره‌وري آب گياه ذرت با استفاده از مدل WOFOST براي شرايط آينده شبيه‌سازي شد. تيمارهاي آبياري شامل 100 درصد (T1)، 75 درصد (T2) و 50 درصد (T3) آب مورد نياز گياه بودند. بنابراين با كمك مدل آماري SDSM و مدل گردش عمومي جو HadCM3 براي تمام سناريوهاي گزارش پنجم ريزمقياس نمايي در دو دوره سي‌ساله ۲۰۵۰ ۲۰۲۰ و ۲۰۸۰ ۲۰۵۰ انجام شد. نتايج نشان داد كه با تنش بيشتر آبياري، خطاي شبيه‌سازي بهره‌وري آب آبياري افزايش يافت ولي روند منظمي در اين مورد وجود نداشت. در دوره 2050 2020 بيش‌ترين بهره‌وري آب آبياري در تيمار T3 در تاريخ ۲ تير به مقدار 4 كيلوگرم بر متر‌مكعب پيش‌بيني شد كه نسبت به دوره پايه 9.1 درصد كاهش دارد. در اين دوره كم‌ترين بهره‌وري آب آبياري در تيمارT1 در تاريخ ۱2 خرداد به مقدار 2.7 كيلوگرم بر متر‌مكعب پيش‌بيني شد كه نسبت به دوره پايه 3.57 درصد كاهش دارد. بر اساس نتايج شبيه‌سازي شده، بهترين زمان كاشت ذرت در شهرستان گرگان در تاريخ 2 تير است. با اعتبارسنجي مناسب تاريخ كاشت، مي‌توان مديريت مناسبي براي تطبيق با اثرات منفي تغييرات اقليم در بهره وري آب ذرت اجرا كرد. انتخاب بهترين زمان كاشت با مديريت مناسب، يك راهكار كارآمد در شهرستان گرگان است تا از كاهش عملكرد به دليل انتخاب نادرست تاريخ كاشت جلوگيري شود.