ديه شكافتن پلك در فقه و قانون مجازات اسلامي (جستاري در ماده 591 ق.م.ا)

در قانون مجازات اسلامي، جنايت بر پلك، در دو قالب كلّي «ازاله» و «شكافتن» تصوير شده است. عليرغم تفاوت فاحش ميان اين دو قالب، قانونگذار در مادتين 590 و 591، براي هر دو، ديه برابر مقرّر كرده است. با وجود اين كه پژوهش هائي در زمينه نقد و بررسي مفادّ ماده 590 نگاشته شده و پژوهشگران همّت خود را صرف مسأله ازاله پلك كرده اند لكن به نظر مي رسد با توجّه به برخي تأمّلات، بررسي مسأله شكافتن پلك و ميزان ديه آن كه در ماده 591 بازتاب يافته از ضرورت بيشتري برخوردار است. در اين پژوهش ضمن مراجعه به منابع معتبر فقهي و با رويكردي توصيفي - تحليلي، هم بناي ماده 591 نقد و بررسي شده و هم مبناي اين ماده مورد واكاوي قرار گرفته است. اين پژوهش نشان مي دهد ماده مذكور به جهت ساختار تقنيني و به اعتبار بناي خود، دچار ابهام است؛ اين ابهام هم در تعبير «شكافتن» وجود دارد و هم در تعبير «ديه». علاوه بر اين، مبناي اصلي تقرير اين ماده روايت ظريف است كه به جهات مختلف نمي‌تواند مورد استناد قرار گيرد؛ مضافاً اين كه فتاواي مراجع تقليد تأييد مي‌كند كه براي شكافتن پلك اساساً ديه اي ثابت نيست بلكه از موارد رجوع به ارش است.