قاعده فقهي «شَيـن»

براساس اين قاعده، قصاص عضو به جهت «شين» (عيب) است كه به سبب جنايت پديد آمده است (انّما يكون القصاص من أجل الشين)، نه مجرّد قطع و جدا شدن عضو. «شين» تا كنون جايگاه خود را به مثابه يك قاعده فقهي به دست نياورده است. بر اين اساس، مسأله اين جستار تحقيقي، استخراج و تأسيس قاعده فقهي شين، به عنوان قاعده اي اساسي در باب قصاص عضو است. نوشته حاضر با ابتناي بر روش توصيفي - تحليلي، به بيان مدارك قاعده (از جمله آيه اعتداء، روايت اسحاق بن عمّار و اجماع) و نيز تبيين ويژگي ‌هاي قاعده نظير استمرار شين، فعليّت شين، مماثلت شين پرداخته است. تنظيم قاعده ‌وار عناوين مرتبط (بر منهج و مسلك فقيهان) موجب مي‌شود باب قصاص عضو به سوي ضابطه مندي در رويّه رهنمون شود. همچنين اين قاعده، از منظر فلسفه كيفري قابل تأمّل و درنگ است و هويّت امضايي و ارتكازي آن به اعتبار، انضباط و روال مندي آن كمك مي‌كند.