متغيرهاي كلان اقتصادي مؤثر بر تورم مواد غذايي در ايران: رويكرد TVP-VAR

هدف مطالعه حاضر بررسي اثر متغيرهاي كلان اقتصادي بر تورم مواد غذايي در ايران بود. بدين منظور، از داده‌هاي فصلي دوره زماني 1380 تا 1399 و مدل خودرگرسيون برداري با ضرايب متغير در طول زمان (TVP-VAR) استفاده شد. نتايج به‏‌دست‏‌آمده از برآورد مدل TVP-VAR نشان داد كه اثر متغيرهاي كلان اقتصادي بر تورم مواد غذايي در طول زمان متغير است. بر اساس اين نتايج، نرخ رشد اقتصادي بر تورم مواد غذايي اثر منفي دارد و اين اثر منفي در طول زمان افزايش مي‌يابد. از سوي ديگر، تورم مواد غذايي نسبت به يك انحراف معيار تكانه (شوك) در نرخ رشد نقدينگي و نرخ بهره اثر مثبت نشان داده و اين اثر پايدار بوده است. نتايج، همچنين، نشان داد كه با افزايش نرخ ارز، تورم مواد غذايي نيز افزايش مي‏‌يابد و اين اثر در طول زمان با افزايش مواجه شده است. البته، افزايش سرمايه‌گذاري به كاهش تورم مواد غذايي منجر شده و اثر منفي آن در طول زمان افزايشي است. اين نتيجه داراي اهميت است كه افزايش تورم مواد غذايي در يك نقطه از زمان اثر افزايشي پايدار بر تورم مواد غذايي در دوره ‌هاي آتي دارد. از اين‏‌رو، پيشنهاد مي ‌شود كه با بهبود زيرساخت‌هاي توليد محصولات غذايي از جمله زيرساخت ‌هاي فناوري در بخش كشاورزي، ذخيره‌‎ سازي و صنايع تبديلي، از افزايش تورم مواد غذايي و اثرات پويا و پايدار آن بر امنيت غذايي و سلامت جامعه جلوگيري شود.‌