اثر افزودن اسانس صمغ درخت ون (Pistacia atlantica subsp. kurdica) به جيره ميش‏ ها در اواخر آبستني بر توليد و تركيب شير و رشد بره ‏هاي شيرخوار

سابقه و هدف: رشد و سلامت بره‏ ها از بدو تولد تا زمان از شير گرفتن تحت تأثير عملكرد و كيفيت آغوز ميش است. آغوز حاوي پروتئين‏ هاي ضروري، چربي‏ ها، هورمون‏ ها، ويتامين‏ ها و آنتي بادي ‏هايي است كه ايمني، رشد و نمو را تسهيل مي‏ كند. بنابراين براي بهبود آغوز استفاده از جيره با كيفيت الزاميست. مصرف آغوز با كيفيت بالا، بقاي نوزاد را بهبود بخشيده و توانايي توليدمثل و بهره‏ وري آينده گوسفند را افزايش مي‏ دهد. اگرچه تركيب آغوز ميش به طور گسترده تحت تأثير تغذيه قرار مي‏ گيرد، برخي از اسانس ‏هاي گياهي براي بهبود سلامت گوسفند و بهره ‏وري آنها استفاده شده است. اين آزمايش به منظور بررسي اثر تغذيه سطوح مختلف اسانس صمغ درخت ونPistacia Atlantica Kurdica به ميش‏ ها قبل از زايش و در طول شيردهي بر خوراك مصرفي، كيفيت آغوز، توليد و تركيب شير و رشد بره‌هاي شيرخوار انجام شد.مواد و روش ها: اسانس صمغ درخت ون به صورت تجاري تهيه شد و به منظور تأثير اسانس صمغ درخت ون در دوره آبستني و شيردهي (به مدت 5 ماه به طول انجاميد و زمان عادت‏ پذيري 21 روز بود) به جيره ميش‏ ها افزوده شد. يك گله 168رأسي ميش كه همگي تحت برنامه هم‌زمان‌سازي فحلي قرار گرفتند. تعداد 90 رأس ميش آبستن در ماه آخر بارداري ( كه در شكم دوم و سوم زايش بودند و ميانگين ميش‏ ها وزن1/65±68/84 كيلوگرم) به طور تصادفي به سه گروه تقسيم شدند. گروه اول اسانس دريافت نكردند و گروه دوم و سوم به ترتيب روزانه 0/8 و 1/6 ميلي ليتر اسانس صمغ درخت ون دريافت كردند. اسانس صمغ درخت ون درست قبل از هر وعده غذايي روي خوراك اسپري شد. در زمان زايمان، تعداد 36 رأس بره تك قلو به همراه مادرهايشان به طور كاملاً تصادفي در سه گروه آزمايشي تقسيم شدند. هر گروه به 4 واحد سه رأسي ميش براي تعيين ميزان مصرف ماده خشك تقسيم شد. تمام داده هاي ديگر مانند توليد و تركيب شير، آغوز و اطلاعات رشد بره از 12 رأس ميش و بره‏ هاي آنها در هر تيمار به دست آمد.يافته‌ها: هر دو گروه تيمار شده با اسانس صمغ درخت ون اثرات مثبتي بر افزايش ماده خشك و توليد شير داشت، ميش‌ها با دوز روزانه 1/6 ميلي‌ليتر اسانس صمغ درخت ون، بيشترين ميزان خوراك مصرفي و توليد شير را داشت (0.05 p ). اسانس بر وزن تولد بره‏ها تأثيري نداشت. تغذيه اسانس تأثير مثبتي بر چربي، پروتئين و مواد جامد در آغوز و شير داشت (0.05 p ). سلول‏ هاي سوماتيك در آغوز و شير درنتيجه تغذيه با اسانس صمغ درخت ون كاهش يافت (0.05 p ).نتيجه‌گيري: اسانس صمغ درخت ون تأثير مثبت و معني‌داري بر سلول‌هاي سوماتيك آغوز و شير داشت و باعث كاهش آن در تيمارهاي حاوي اسانس شد. با توجه به تأثير مثبت تغذيه اسانس صمغ درخت ون بر توليد شير، تركيب شير و آغوز (چربي و پروتئين) و سرعت رشد بره‎ ‏هاي شيرخوار، مي‏توان نتيجه گرفت كه اين اسانس را مي توان به عنوان يك افزودني خوراكي مناسب در جيره ميش ها با دوز 1/6 ميلي ليتر در روز توصيه كرد.