تأثير سطوح مختلف مكمل ليپيدول بر عملكرد رشد، فراسنجه‌هاي خوني و شكمبه‌اي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين

سابقه و هدف: ليپيدول مجموعه‌اي از ليزوفسفوليپيدهاي فعال مي‌باشد كه با توجه به ساختار منحصر به‌فرد خود، از طريق تغيير غشاي سلولي و همچنين تحريك كانال‌هاي جذبي، باعث افزايش جذب مواد مغذي مي‌شود. اين افزايش جذب به‌دليل شباهت ساختار ليپيدول و نواحي جذبي روده، بدون صرف انرژي اضافي صورت مي‌گيرد و مي‌تواند اولين تسريع كننده جذب و كاهش دهندۀ هزينه خوراك باشد. در خصوص استفاده از مكمل ليپيدول در جيره گوساله‌هاي شيرخوار گزارشي در منابع علمي يافت نشد. اين پژوهش به‌منظور بررسي تأثير سطوح 0.5 و يك درصد مكمل ليپيدول بر عملكرد رشد، فراسنجه‌هاي خوني و شكمبه‌اي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين انجام گرفت.مواد و روش‌ها: تعداد 18 رأس گوساله نر 3 تا 5 روزه (44±3 كيلوگرم) به‌‌طور تصادفي به 3 گروه مساوي تقسيم شده و هر گروه به يكي از تيمارها اختصاص داده شد. طول دوره آزمايش 60 روز بود. تيمارهاي آزمايشي شامل 1- جيره پايه (شاهد)، 2- جيره پايه به‌اضافه 0.5 درصد مكمل ليپيدول، و 3- جيره پايه به اضافه 1 درصد مكمل ليپيدول بودند. مكمل ليپيدول به‌صورت روزانه به شير مصرفي گوساله-ها اضافه مي‌شد. در طول آزمايش مقدار خوراك مصرفي به‌صورت روزانه تعيين مي‌شد. وزن‌كشي توسط باسكول ديجيتال، و اندازه‌گيري شاخص‌هاي رشد اسكلتي شامل طول بدن، دور سينه، فاصله دو پين، فاصله دو هيپ، فاصله هيپ تا پين، قد از هيپ و ارتفاع از جدوگاه توسط متر و كوليس، هر سه هفته يك‌بار انجام مي‌گرفت. در انتهاي آزمايش، 3 ساعت پس از خوراك‌‌دهي صبح، خون‌گيري براي اندازه-گيري غلظت پلاسمايي پروتئين كل، اوره، گلوكز، تري‌گليسيريد و كلسترول (كيت پارس آزمون، دستگاه اتوآنالايزر)، و جمع‌آوري مايع شكمبه براي اندازه‌گيري pH و غلظت نيتروژن آمونياكي (روش فنل هيپوكلريت، دستگاه اسپكتروفوتومتري) انجام شد. داده‌هاي مربوط به عملكرد رشد، و فراسنجه‌هاي خوني و شكمبه‌اي در قالب طرح كاملاً تصادفي و داده‌هاي مربوط به شاخص‌هاي رشد اسكلتي مطابق با طرح تكرار در زمان در نرم افزاز SAS تجزيه شدند.يافته‌ها: صفات عملكردي تحت تأثير استفاده از مكمل ليپيدول قرار نگرفت (0.05 P) . اندازه قد از هيپ در گوساله‌هاي دريافت كننده سطح 1 درصد ليپيدول نسبت به گروه شاهد تمايل به كاهش (0.074=P) نشان داد. ساير شاخص‌هاي رشد اسكلتي تحت تأثير تيمارها قرار نگرفتند (0.05 P). استفاده از سطح 1 درصد ليپيدول باعث افزايش سطح پروتئين كل خون شد (0.041=P). ليپيدول باعث كاهش سطح اوره خون شد (0.050=P). در مقابل، سطح كلسترول خون در اثر استفاده از اين مكمل تمايل به افزايش داشت (0.072=P). بيشترين مقدار در سطح 0.5 درصد ليپيدول مشاهده شد. سطوح 0.5 و 1 درصد ليپيدول باعث كاهش نيتروژن آمونياكي (0.0001 P) و pH (0.025=P) مايع شكمبه نسبت به شاهد شدند.نتيجه‌گيري: به‌طور كلي استفاده از سطوح 0.5 و يك درصد مكمل ليپيدول تأثير قابل ملاحظه‌اي بر عملكرد گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين نداشت. پيشنهاد مي‌شود كه در مطالعات بعدي، سطوح بالاتر اين مكمل بررسي شوند.