تاثير برخي از ريز مغذي ها در دوره انتقال گاوهاي شيرده در شرايط تنش گرمايي بر كميت و كيفيت آغوز و شير توليدي

سابقه و هدف: تنش گرمايي در بيشتر مناطق جهان اثر منفي بر عملكرد گاوهاي شيري دارد و سبب كاهش توليد شير در گاوهاي شيري پر توليد مي‌شود. مكمل سازي خوراك گاوهاي پرتوليد با ريز مغذي‌ها(موادمعدني و ويتامين‌ها) به ويژه در دوره پيش از زايش، مي‌تواند در كاهش اثرات منفي تنش‌گرمايي و بهبود عملكرد گاو در دوره شيردهي بعدي داراي مزايايي باشد. اين پژوهش به منظور بررسي تاثير برخي از ريزمغذي ها بر فرآيندهاي فيزيولوژيكي و عملكردي گاوهاي شيري در شرايط تنش‌گرمايي انجام شد.مواد و روش ها: در اين پژوهش از 24 راس گاو شيرده چند شكم زا در دوره انتقال استفاده شد. گاوها بصورت تصادفي به دوگروه 12 تايي تقسيم و هر گروه به يك تيمار آزمايشي اختصاص داده شدند. تيمارها شامل گروه شاهد: تنها از جيره متداول و بدون افزودن ريزمغذي و گروه دوم كه علاوه بر جيره متداول، ريز مغذي‌ها را نيز به مدت 21 روز قبل از زايش دريافت مي‌نمودند. بعد از زايمان هر يك از دوگروه فوق مجددا به دو گروه 6 تايي تقسيم شدند، بطوريكه در هر گروه يا با جيره فاقد ريزمغذي يا غني شده با ريز مغذي تا 21 روز بعد از زايمان تغذيه گرديدند. مكمل حاوي ريز مغذي دوره انتظار زايش، شامل ريز مغذي‌هاي سلنيوم، مس، روي، كروم، ويتامين A، ويتامين E، منيزيوم، اسيدآسكوربيك و نياسين بود و مكمل ريز مغذي دوره تازه‌زا علاوه بر ريز مغذي‌هاي فوق، حاوي سديم و پتاسيم نيز بودند. ميانگين شاخص دما-رطوبت در طي دوره آزمايش 74 بود و گاوها تحت تاثير تنش‌گرمايي بودند. شرايط نگهداري، مديريت تغذيه و محيطي براي تمامي دام‌ها در كل دوره آزمايش يكسان بود. تغييرات وزن، خوراك مصرفي و دماي ركتوم هر هفته، چهار ساعت پس از مصرف خوراك در دو روز متوالي تعيين گرديد. وزن گوساله متولد شده، وزن جفت، ميزان كلستروم توليدي در طي سه دوشش اوليه، ثبت گرديد.يافته ها: ميزان مصرف ماده خشك در دوره انتظار زايش در گروه دريافت كننده ريز مغذي بيشتر ازگروه شاهد بود كه در هفته آخر آبستني تفاوت معني داري بين آنها مشاهده گرديد(P 0/05) . هرچند كه افزايش وزن در دوره انتظار زايش تحت تاثير تيمار قرار نگرفت، ولي افزايش وزن بيشتري در گروه دريافت كننده ريز‌مغذي مشاهده شد. تعداد روزهاي آبستني در گاوهاي دريافت كننده ريز مغذي طولاني تر از گروه كنترل بود .وزن تولد گوساله‌ها در گروه دريافت كننده ريز مغذي بيشتر از گروه شاهد بود. كلستروم توليدي نيز در اين گروه بيشتر بود. وزن از شيرگيري گوساله‌ها تحت تاثير تيمارها قرار نگرفت. خوراك مصرفي در دوره شيرواري در هفته اول شيردهي تحت تاثير تيمار قرار گرفت و تيمار دريافت كننده ريز‌مغذي در دوره انتقال در هفته سوم بيشترين خوراك مصرفي را داشتند كه به موازات آن توليد شير اين گروه نيز در اين هفته بالاتر از بقيه گروه‌ها بوده است و اختلاف آن با ساير تيمار ها معني‌دار بود(P 0/05) . تركيبات شير تحت تاثير تيمارها قرار نگرفت. تتيجه گيري: اين آزمايش نشان داد كه تنش گرمايي مي‌تواند تاثير منفي بر عملكرد گاوهاي شيري در طي دوره انتقال بگذارد و استفاده از ريز مغذي‌ها در اين دوره مي‌تواند اثرات مفيد در ترميم تنش ناشي از حرارت در گاوهاي شيري، داشته باشد.