حكمراني گردشگري در تعاطيِ نظام دانايي و عقلانيت در عمل

وفور داده و اطلاعات موضوعي در حوزۀ گردشگري از يك سو و اهميت تفكر سيستمي نظام مند جهت دست يابي به مزيت رقابتيِ حاصل از گردشگري از سوي ديگر علت اصلي شكل گيري اين تحقيق بوده و بر اين اساس هدف تحقيق توصيفي ـ اكتشافي حاضر، ارائۀ الگوي شناخت توسعه‌ گردشگري در ايران است. اين مهم از طريق فرامطالعۀ يافته هاي كيفي 187 رساله هاي دكتري چهار دهۀ اخير پس از انقلاب اسلامي دنبال شده است. در عمل با استفاده از تحليل محتواي كمي به توصيف ويژگي ها و خصائص جامعه موردمطالعه پرداخته شد، سپس به‌منظور بازخواني يافته‌هاي كيفي رساله ها، روش فراتركيب به كار گرفته شد. با مطالعه اسنادي، كدهاي مربوط به مؤلفه‌هاي تأثيرگذار بر توسعه گردشگري احصا و با بازخواني هاي مكرر و در رفت و برگشت هاي استقرايي- قياسي الگوي اوليه مفهومي به‌دست آمد. از ابزار سياهۀ وارسي و نيز «برنامه مهارت‌هاي حياتي ارزيابي»‌ براي ارزيابي كيفي متون پژوهش به‌كار گرفته شد. با استفاده از نرم‌افزار مكس كيودا مجموع مطالعات گردشگري در شش دسته يا مقوله شامل گردشگري شهري با بيشترين فراواني (190 مورد)، گردشگري پزشكي (55 مورد)، گردشگري روستايي (41 مورد)، گردشگري ورزشي (36 مورد)، گردشگري مذهبي (9 مورد فراواني) و گردشگري طبيعت (4 مورد) دسته بندي شد. همچنين ذيل اين مقوله‌ها به تفكيك 33 مورد در بعد عوامل مؤثر بر توسعه گردشگري و نيز 26 مورد در بعد موانع بازدارنده و درنهايت هشت مضمون شامل مديريت و برنامه‌ريزي امور گردشگري، زيرساخت‌هاي فيزيكيِ مصنوع‌، زيرساخت‌هاي فرهنگي يا زيرساخت‌هاي رفتاريِ مربوط به حُسن تعامل انساني، زيرساخت‌هاي اجتماعي و تأميني، زيرساخت‌هاي حقوقي ـ قانوني، زيرساخت‌هاي طبيعي و تاريخي و زيرساخت‌هاي حرفه‌اي الگويي از شناخت حكمراني گردشگري و چگونگي مواجهه با مسائل آن را به دست مي دهند. ضريب كاپا در «اس‌پي‌اس‌اس» نسخه 24، به مقدار 71 درصد به‌دست‌آمده و پايايي احراز شد. درنهايت در انتها محقق ايدۀ تعاطيِ اثربخش نظام دانايي و عقلانيت در عمل را در نظامي يكپارچه و شبكه وار به عنوان راهبردي مناسب براي دستيابي به الگوي شناخت گردشگري و حكمراني مطلوب آن را پيشنهاد داده است.