تحليل راهبرد تك‌صدايي/ چندصدايي در مديريت اخبار در آغاز بحران: مطالعه موردي وب‌سايت‌هاي خبرگزاري‌هاي جمهوري اسلامي ايران در همه‌گيري كوويد ـ 19

اگر اطلاعات ارائه شده در زمان بحران در چارچوب و با بلاغت درستي تدوين و عرضه شوند، مي توانند ضمن برآوردن نيازهاي اطلاعاتي مخاطبان به اصلاح و ترميم وجهه مسئولان نيز كمك كنند. يكي از تناقض هاي مطرح در مورد چگونگي اطلاعات، متحدالشكل بودن يا نبودن آن‌هاست؛ يعني سخنگوي اصلي و سايرين ازجمله رسانه ها با صداي واحدي درباره بحران سخن بگويند يا اينكه صداهاي مختلفي مطرح شوند. رعايت اين اصول، اهميت توجه به اصول راهبردي ارتباطات بحران را نشان مي دهد. مقاله حاضر، راهبرد تك صدايي يا چندصدايي در شرايط بحران را با استفاده از دو نظريه ارتباطات بحران وضعيتي و نظريه عرصه بلاغي بررسي مي كند و وضعيت خبرگزاري هاي ايراني به عنوان درگاه هاي اصلي خبر و سازنده افكار عمومي را از اين منظر تحليل مي كند. براي اين منظور، طي هفت ماه نخست همه‌گيري كوويد ـ 19 تعداد 794 خبر دربارۀ ويروس كرونا در چهار خبرگزاري نمونه اين پژوهش با روش تحليل چارچوب انتمن، تحليل شده اند. يافته ها در وهله اول نشان دهنده غلبه راهبرد تك‌صدايي هستند و نشان مي دهند كه سه خبرگزاري فارس، مهر و ايرنا، اخبار را در دو چارچوب «حل مشكلات اقتصادي با اقدامات حمايتي» و «كروناي تهديدآميز اما مهارپذير از راه پيشگيري/تدبير دولت» پوشش داده اند. خبرگزاري ايلنا تنها از چارچوب اول استفاده كرده است. اين نتايج حاكي از غلبه رويكرد تك‌صدايي در ارتباطات بحران خبرگزاري هاي مورد مطالعه هستند. ولي با بازگشت به مباحث نظري، مقاله حاضر نتيجه مي گيرد كه براي تشخيص راهبرد تك صدايي/چندصدايي بايد به تفاوت‌هاي اجزاء چارچوب دقت كرد. اين تحليل آشكار مي سازد كه وابستگي سياسي خبرگزاري ها موجب چندصدايي در معرفي عوامل حل مسئله شده‌اند و هيچ كدام از آن‌ها، عرصه بلاغي براي بلند كردن و شنيده شدن صداي شهروندان فراهم نساخته اند.