درآمدي بر مفهوم‌شناسي اقليم فرهنگي با تأكيد بر اقليم‌بندي فرهنگي ايران

اقليم فرهنگي در مطالعات ناحيه‌شناسي و كشورشناسي از اهميت بسزايي برخوردار است؛ چراكه يكي از ضروريات آمايش فرهنگ آگاهي از ويژگي‌ها و خصيصه‌هاي فرهنگي يا به‌اصطلاح شناخت «اقليم‌هاي فرهنگي» است. ورود به حيطۀ اقليم‌بندي فرهنگي نيازمند تبيين و تفسير ابعاد و وجوه مختلف مفهوم اقليم است. چون اين مفهوم در چهارچوب آمايش فرهنگ راهگشاي برنامه‌ريزي‌هاي كلان ملي و سياست‌گذاري‌هاي راهبردي قلمداد مي‌شود. اين سياست‌ها بايد متناسب با اقتضائات فرهنگي و ظرفيت‌هاي محيطي اقليم‌هاي مختلف ارائه شود تا در چهارچوب رعايت اصول آمايش فرهنگ، هم باعث رشد و شكوفايي بيشتر هر اقليم گردد و هم زمينه‌هاي توسعه و گسترش عدالت فضايي در كشور فراهم آيد. اين پژوهش درصدد پاسخ به اين سؤالات است: مفاهيم و تعاريف اقليم فرهنگي چيست؟ ضرورت و اهداف اقليم‌بندي فرهنگي چيست؟ شاخص‌ها، مؤلفه‌ها و روش‌ها در اقليم‌بندي كدام‌اند؟ پاسخ به اين پرسش‌ها با روش اسنادي و مراجعه به منابع كتابخانه‌اي حاصل شده است كه نتايج آن دستيابي به برخي از مهم‌ترين عناصر اقليم فرهنگي ازجمله خلقيات، شخصيت‌شناسي اقليم، ظرفيت‌هاي تاريخي و جغرافيايي است كه در بافتار اجتماعي و فرهنگي و تاريخي شكل مي‌گيرد.