اثر تمرينات مقاومتي و هوازي بر هورمون‌هاي محور HPA در بيماران مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس

هدف: بيماري مولتيپل اسكلروزيس يك بيماري خود‌ايمن بوده كه در آن سيستم ايمني به خود حمله كرده و باعث آسيب و ايجاد التهاب مي‌شود. كورتيزول كه يكي از مهم‌ترين هورمون‌هاي محور HPA است ارتباط مستقيم با ميزان التهاب در بدن بيماران ام‌اس دارد و تحقيقات نشان داده كه اختلال در اين محور ممكن است باعث تغيير علائم بيماري ام‌اس شود، بنابراين هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير دو برنامه تمرين هوازي و مقاومتي بر هورمون‌هاي محور HPA  در زنان مبتلا به بيماري ام‌اس بود. روش شناسي: اين پژوهش نيمه‌تجربي با حضور ۳۰ زن مبتلا به بيماري ام‌اس (نوع عودكننده بهبود يابنده با مقياس ناتواني ۰ تا ۵/۵) در بازة سني ۲۰ تا ۴۰ سال انجام شد. شركت‌كنندگان به طور تصادفي در سه گروه ۱۰ نفري هوازي، مقاومتي و كنترل تقسيم شدند. بيماران به مدت ۸ هفته با تواتر ۳ روز در هفته تمرينات را انجام دادند كه هر جلسه شامل گرم‌كردن، تمرينات مقاومتي، تمرينات هوازي و سردكردن بود. تمامي حركات طوري طراحي شده بودند كه در محيط خانه انجام پذيرد. در هر جلسه نيز مربيان توسط تماس تصويري از كيفيت اجراي تمرينات اطمينان حاصل كردند. نمونه‌هاي خوني قبل و پس از پروتكل از شريان بازويي شركت‌كنندگان جمع‌آوري شدند.  داده‌ها با تحليل واريانس اندازه‌گيري مكرر عاملي ۲×۳ و آزمون بونفروني تحليل شدند. يافته‌ها: پروتكل تمريني مورد بررسي توانايي ايجاد تغييرات قابل‌توجهي در هورمون‌هاي محور هيپوتالاموس هيپوفيز آدرنال در زنان مبتلا به ام اس را نشان نداد. در حقيقت، سطح كورتيزول (0.946=P) افزايش داشته؛ اما همانند ساير هورمون‌ها مانند دوپامين (0.561=P)، تستوسترون (۷۱۴/0=P) و آدرنوكورتيكوتروپين (0.933=P) به‌عنوان پاسخ به مداخلات تمريني نداشته است. نتيجه‌گيري: بر اساس نتايج تحقيق حاضر، 8 هفته تمرينات هوازي و مقاومتي (مبتني بر تمرين در خانه) توانايي ايجاد تغييرات قابل‌توجهي در سطوح هورموني محور HPA در بيماران ام اس افسرده و توانايي حركتي نسبتاً محدود را نداشت.