سناريوهاي امنيت اجتماعي در مناطق مرزي جمهوري اسلامي ايران و جمهوري آذربايجان در افق 1414

هدف: پيوندهاي ساكنان مناطق مرزي با آن‌سوي مرز و آسيب‌پذيري‌هاي مختلف در فضاي پيراموني كشور به اين مناطق جايگاه و اهميتي خاص بخشيده است. ازاين‌رو محقق به دنبال تبيين سناريوهاي امنيت اجتماعي مناطق مرزي با كشور آذربايجان است.روش‌شناسي: پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي و از حيث ماهيت و روش توصيفي اكتشافي با رهيافت تحليل تأثيرات روندها و تحليل تأثيرات متقابل انجام شده است. خبرگان و صاحب‌نظران تحقيق شامل  (9) نفر از پژوهشگران و اساتيد دانشگاهي در اين حوزه هستند. در خصوص شيوه گردآوري و تجزيه‌وتحليل داده‌ها؛ پژوهشگر ابتدا با مرور ادبيات به بررسي امنيت اجتماعي مناطق مرزي با كشور جمهوري آذربايجان پرداخته و به تأييد خبرگان رسانده و در ادامه از پنل‌هاي خبرگي در نرم‌افزار MICMAC براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها استفاده و در نشست مشترك با اجماع نظر خبرگان در سناريوها به توافق رسيده است.يافته‌ها: در افق زماني ۱۴۱۴ وقوع سناريوي اول، «سرو هميشه‌بهار»، «عدالت و امنيت جامعه» و «همبستگي ملي و هويت اسلامي – انقلابي»، سناريوي دوم، «درخت اقاقيا»، «ضعف نسبي عدالت و امنيت جامعه» و «همبستگي ملي و هويت اسلامي - انقلابي شكننده»، سناريوي سوم «ضعف عدالت و امنيت جامعه» و «عدم همبستگي ملي و فراموشي هويت اسلامي - انقلابي و  سناريوي چهارم»، «علف هرز پنجه مرغي»، «عدم همبستگي ملي و هويت اسلامي – انقلابي» و «عدم عدالت و امنيت جامعه» محتمل هستند.نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌ها، وقوع سناريوي سرو هميشه‌بهار معجزه‌آسا و سناريوي علف هرز پنجه مرغي فاجعه‌آميز در افق زماني ۱۴۱۴ محتمل‌تر بوده و براي ارتقاي امنيت اجتماعي مناطق مرزي ج.ا.ايران با كشور آذربايجان  بايستي راهبردهاي تسهيل‌كننده براي وقوع سناريو اول (معجزه‌آسا) از يك‌سو و راهبردهاي مقابله‌اي براي جلوگيري از ظهور و بروز سناريوهاي دوم، سوم (بدبينانه) و سناريو چهارم (فاجعه‌آميز) در افق زماني ۱۴۱۴ از سوي ديگر تدوين گردد.