توصيه‌هاي طراحي نما براي ابنيه نوساز واقع در حريم خانه‌هاي قاجاري ارزشمند شهري استان گيلان

بيان مسئله: با وجود تأكيدات قانوني مكرر، طي چند دهۀ اخير، ساخت‌و‌سازهاي جديد در بافت‌‌هاي تاريخي شهرهاي استان گيلان عموماً بدون رعايت هماهنگي لازم با معماري تاريخي اين شهرها انجام شده كه درنتيجۀ آن وحدت و يكپارچگي كالبدي اين بافت‌‌ها به‌شدت مخدوش شده است. اين پژوهش به اين مسأله مي‌‌پردازد كه براي آنكه ساخت‌وسازهاي جديد در حريم خانه‌‌هاي قاجاري ارزشمند شهرهاي استان گيلان در هماهنگي با اين آثار طراحي شوند، رعايت چه خصوصياتي در طراحي نماي آنها توصيه مي‌‌شود.هدف پژوهش: اين پژوهش مي‌‌كوشد تا به‌عنوان گامي در راستاي تدوين ضابطۀ طراحي نما، برخي توصيه‌‌ها و احكام طراحي را كه به نظر مي‌‌رسد به حصول سازگاري بصري بين نماي ابنيۀ نوساز با ابنيۀ  تاريخي مجاور كمك مي‌‌كنند، تدوين كند. روش پژوهش: اين پژوهش از تركيبي از راهبرد تفسيري-تاريخي و استدلال منطقي استفاده مي‌‌كند. داده‌‌هاي پژوهش از منابع آرشيوي و بازديد ميداني، شامل مجموعه‌‌اي از 74 خانۀ قاجاري ارزشمند واقع در شهرهاي رشت، لاهيجان، لنگرود، انزلي، املش و رودسر گردآوري شده است.نتيجه‌گيري: با نگاه به ضوابط بالادستي حفاظت از بافت‌‌هاي تاريخي كشور و با مبنا قراردادن طبقه‌‌بندي سمس و درنظرگرفتن واقعيات محدودۀ پژوهش، رويكردهاي طراحي قابل قبول در مورد ابنيۀ ميان‌‌افزا براي محدودۀ پژوهش شامل «تكرار عين به عين» و «ابداع در چارچوب سبك مورد نظر» انتخاب شد. رويكرد «ارجاع‌دادن انتزاعي» نيز به صورت محدود مجاز در نظر گرفته شد. با بررسي خصوصيات هويت‌‌بخش در آثار معماري مورد مطالعه، سرفصل‌‌هاي مورد توجه در راهنماي طراحي نما شامل هشت عنوان تعيين شد: ابعاد كلي نما؛ تركيب‌‌بندي كلي نما؛ بازشوها؛ بام؛ فضاهاي نيمه‌باز؛ دروازه‌ها؛ مصالح، رنگ‌بندي و تزيينات؛ و ديوار محوطه. در پايان، احكام طراحي نما شامل 20 حكم و توصيه تدوين و ارائه شد.