ادراك معماري خانۀ پير شاليار بر اساس رهيافت پديدارشناسانۀ موريس مرلوپونتي

بيان مسئله: خلق و نقد در گفتمان معماري نظريه‌محور است؛ نظريه‌ها نيز اغلب بينايي‌محور هستند. ادراك و تجربۀ زيستۀ معماري جاي خود را به تجربۀ علمي همراه با تئوري‌ها داده است؛ گويا ادراك معماري واضح و به آساني در دسترس است. از سوي ديگر، همين ادراك نيز در نظريه‌ها و علوم چندان قدر و اعتنايي ندارد. آيا واقعاً تجربۀ زيستۀ معماري، به راحتي و وضوح در دسترس است؟ آيا فارغ از نظريه‌ها نمي‌توان به معماري پرداخت و جايي براي تجربۀ زيستۀ معماري هم در نظر گرفت؟ آيا تنها بينايي است كه بايد در معماري مورد توجه باشد يا ديگر حواس نيز نقشي دارند؟هدف پژوهش: بررسي پديدارشناسانۀ ادراك بدن‌مند معماري در قالب مطالعه‌ي موردي پديدارشناسي خانۀ پير شاليار هدف اين پژوهش است. روش پژوهش: پديدارشناسي چه در مقام روش و چه در جايگاه فلسفۀ اولي، مبتني بر تجربۀ زيسته است. اين پژوهش پديدارشناسانه است و در دستۀ پژوهش‌هاي كيفي قرار مي‌گيرد؛ كيفي-توصيفي و مطابق پديدارشناسي مرلوپونتي به توصيف پرداخته است و براي دسته‌بندي توصيف‌ها از مفاهيم و مقولات پيتر زومتور استفاده كرده است. نتيجه‌گيري: يافته‌ها تنوع تجربۀ دريافت معماري بر اساس تجربۀ زيسته را نشان مي‌دهند. تجربه‌هايي كه اگرچه درك و تجربه مي‌شوند اما غالباً ناديده گرفته مي‌شوند يا به بيان نمي‌آيند؛ يا نظريه مقدم بر تجربه است يا اساساً چنين تجربه‌هايي ارزشمند نمي‌دانند و خارج از حيطۀ معماري مي‌دانند. اين پژوهش نشان داد كه حواسي غير از بينايي چه نقشي در تجربۀ معماري دارد و خانۀ پير شاليار چگونه از راه‌هاي مختلف حواس به تجربه درمي‌آيد و اتمسفري تكينه مي‌آفريند. اينكه چگونه در ادراك، منطق انتخاب مصالح، تركيب و چينش آ‌ن‌ها خود را نشان مي‌دهد. يافته‌هاي اين پژوهش پيامدهايي براي نظريه‌پردازان و معماراني دارد كه دغدغۀ خلق تجربه‌هايي فراگير و كامل از معماري دارند.