تبيين مفهوم نا-نهاد و نقش آن در ايجاد پيوستگي درون‌ماندگار ساختمان و شهر (مطالعۀ موردي: لبۀ ساختمان‌‌هاي محدودۀ مسجد جامع شهرك غرب تهران)

بيان مسئله: يكي از اصلي‌‌ترين دلايل ايجاد يا توسعه‌ ساختمان‌‌ها، تأمين فعاليت‌‌هاي جاري و بالقوه‌ انسان‌‌هاست. اين در‌‌حالي است كه امروزه توجه صرف به توسعه‌ كالبدي، موجب كم‌‌رنگ‌شدن فعاليت‌‌هاي انساني در لبه‌‌ها و كاهش احساس پيوستگي ساختمان و شهر شده است. پرسش پژوهش اين است كه مؤلفه‌‌هاي تأثيرگذار بر پيوستگي درون‌ماندگار ساختمان و شهر كدام‌‌ها هستند؟هدف پژوهش: پيوستگي ساختمان و شهر در قالب مجموعه‌‌اي از عوامل تعريف مي‌‌شود كه در آن نهاد به‌عنوان عامل اجتماعي و ارتباط‌‌دهنده‌ مقياس‌‌هاي خرد و كلان نقشي محوري ايفا مي‌‌كند و داراي دو ويژگي فرمي و فعاليتي است. جهت ارائه‌ تعريف عملياتي از مفهوم نهاد، زمينه‌اي به‌عنوان محدوده‌ مورد مطالعه معرفي مي‌‌شود و سعي مي‌شود با شناخت شاخصه‌‌هاي نهاد، نا-نهاد و نقش آن در پيوستگي درون‌ماندگار ساختمان و شهر تبيين شود.روش پژوهش: روش تحقيق پيش‌‌رو كيفي است. به‌‌گونه‌‌اي كه در سطح پارادايم داراي نگرش رهايي‌‌بخشي است، از راهبردهاي مردم‌‌نگاري و نظريه‌ زمينه‌اي بهره مي‌‌برد و در فرايندي چرخه‌‌اي و تعاملي از گردآوري، تلخيص، نمايش داده‌‌ها و ارزيابي حركت مي‌‌كند.نتيجه‌گيري: يافته‌‌هاي تحقيق حاكي از آن است كه نهاد داراي نه شاخصه‌ سابقه، زمان، انگيزش، جزئيات، شفافيت، محصوريت، نفوذپذيري، رابطه و پرسپكتيو است. اين شاخصه‌‌ها معيارهايي عيني هستند كه در كنار هم ويژگي‌‌هاي نهاد را توصيف مي‌‌كنند. تبيين مفهوم «نا-نهاد» به جهت رهايي‌‌بخشي مفهوم «نهاد» از قيد تعاريفي است كه در اثر تكرار و روزمرگي بر پيكر آن مي‌‌نشيند. نا-نهادها ايده‌‌هاي زاينده‌‌اي هستند كه نهادها را به‌‌وجود مي‌‌آورند و تغذيه مي‌‌كنند، نظير ايده‌‌هاي مربوط به زمينه‌‌هاي فرهنگي، آداب‌و‌رسوم، باورها و تمام آنچه كه انسان‌‌ها را به‌‌هم مرتبط مي‌‌كنند. بنابراين شاخصه‌‌هاي نهاد پل ارتباط و اتصال ما با نا-نهادها هستند. از اين‌‌رو پيوستگي درون‌ماندگار ساختمان و شهر به‌‌معناي آن است كه چه ميزان نا-نهادها در لبه‌ ساختمان‌‌ها امكان بروز يافته‌‌اند. شهري كه بيشتر امكان بروز به نا-نهادهاي خود بدهد، پيوسته‌‌تر به‌‌نظر خواهد رسيد.