الگوي ساختار سازماني انجمن معتادان گمنام شهر تهران: مدلي برآمده از نظريه زمينه ‌اي

هدف: هدف پژوهش حاضر شناخت الگوي ساختار سازماني در انجمن معتادان گمنام شهر تهران بود. روش: روش اين پژوهش كيفي و از نوع نظريه گراندد تئوري بود. جامعه آماري پژوهش شامل همه صاحب‌نظران و متخصصان و اعضاي پيشكسوت انجمن معتادان گمنام بود و از بين آن ها 18 نفر با روش نمونه گيري هدفمند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. براي جمع آوري داده ها از مصاحبه عميق و نيمه‌ساختاريافته استفاده شد. داده‌ها در سه مرحله كدگذاري باز، محوري، و گزينشي با استفاده از نرم‌افزار MAX.QDA 2020 تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه مقوله‌ محوري در ساختارِ سازماني انجمن معتادان گمنام پذيرش هدفمندي فرايند بهبودي بود. شرايط زمينه‌اي شامل اصول اساسي انجمن و ويژگي‌هاي سازماني و شرايط علّي شامل باورهاي بنيادين، دوگانه‌هاي انجمن و سلطه‌ ايمان‌محوري بود. مقوله‌هاي ديالكتيك فرد و جامعه در انجمن، فرصت‌هاي درون‌انجمني و تهديدهاي درون‌سازماني نيز شرايط مداخله‌اي اين ساختار سازماني را تشكيل دادند. استراتژي‌هاي انجمن معتادان گمنام نيز شامل استراتژي‌هاي سازماني و مكانيسم‌هاي بازتواني بودند. در نهايت، مقوله‎ شيوه‌هاي درماني و مكانيسم بازتواني به‌عنوان پيامد ساختار سازماني انجمن معتادان گمنام شناسايي شد. نتيجه‌گيري: نتايج حاكي از آن است كه ساختار سازماني انجمن معتادان گمنام در شيوه‌ اجرا اگرچه موفقيت‌هاي چشمگيري داشته است، اما در ساختار قدرت كه سلسله‌مراتبي و مبتني بر حلقه‌هاي عمودي قدرت است و در برخي باورهاي بنيادين با استحاله‌ هويت افراد وابسته به مواد روبرو شده كه انتقاد برخي از بنيان‌گذاران اين انجمن در ايران را نيز به همراه داشته است.