تبيين سيرتطورآراي مفسران فريقين درباره‌ آيه‌«شهدالله»

تفسير آيات قرآن در طول تاريخ، دچار تغيير و تحولاتي شده است. يكي از اين آيات، آيه هجده آل‌عمران معروف به «شهدالله» است. شهادت خداوند، ملائكه و اولوالعلم به توحيد در اين آيه بيان شده است. اين كه به‌راستي نحوه شهادت حق‌تعالي به چه صورت است و ديدگاه مفسران فريقين درباره آن چگونه است، سؤالاتي است كه نياز به پژوهش دارد. در اين پژوهش، با استفاده از منابع كتابخانه اي، پايگاه ها و نرم‌افزارهاي علوم اسلامي، به روش تحليل محتوا، به تجزيه‌وتحليل آراء تفسيري پرداخته شده است. نتايج نشان مي دهد سير آرا درباره نحوه شهادت، از قولي شروع شده، با فعلي ادامه دارد و به ذاتي ختم مي گردد. نيز تحليل نتايج بيان مي كند، چون هر سه نوع ديدگاه در طول هم هستند، بنابراين هر سه نوع شهادت قولي، فعلي و عيني در اين آيه مي تواند صحيح باشد. گرايش و تمايلات تفسيري، گفتمان غالب هر عصر، شيوع جدال بين مفسران فريفين، حمله مغول و ايلخانان، نقدهاي شرق شناسان و نهضت بيداري اسلامي و ادغام مباحث فلسفي و عرفاني، از عوامل مؤثر بر بروز آراء تفسيري است. همچنين از آثار وكاركردهاي اين آيه مي توان به كاركردهاي استنادي، كلامي، اجتماعي و تربيتي، آموزشي و هدايتي اشاره نمود.