توسعه يك مدل مفهومي براي شناسايي و رتبه‌بندي هزينه هاي محيط‌زيستي و بهداشتي بيماري‌هاي ناشي از كار با استفاده از مطالعه دلفي و روش تحليل شبكه اي

مقدمه: ارتقاء سلامت و محيط زيست يكي از مولفه هاي توسعه، رفاه اجتماعي و رشد اقتصادي است. يكي ديگر از عوامل مؤثر در افزايش هزينه‌هاي سلامت و كاهش سطح رفاه اجتماعي، حوادث و بيماري‌هاي ناشي از كار است كه هزينه‌هاي زيادي را بر افراد، صنايع و اقتصاد ملي كشورها تحميل مي‌كنند. لذا مطالعه حاضر با هدف ارائه يك مدل مفهومي براي شناسايي و رتبه‌بندي هزينه هاي محيط‌زيستي و بهداشتي بيماري‌هاي ناشي از كار با استفاده از روش هاي تصميم گيري چندمعياره انجام پذيرفت. روش كار: مطالعه حاضر در سال 1402 انجام پذيرفت. براي دستيابي به هدف مطالعه، يك طبقه بندي مدل ارزيابي اقتصادي هزينه هاي زيست محيطي و بهداشتي بيماري هاي شغلي تدوين گرديد. در پژوهش حاضر از روش دلفي براي شناسايي معيارهاي بهداشتي و محيط‌زيستي و از روش تحليل شبكه اي (ANP) براي وزن‌دهي به زيرمعيارها استفاده گرديد. در نهايت هزينه بهداشت و محيط زيست بر اساس اطلاعات موجود برآورد شد. بيمارستان فوق تخصصي نفت تهران نيز به عنوان محل مطالعه موردي انتخاب شد.  يافته ها: نتايج نشان داد كه عامل هزينه دارو و تجهيزات پزشكي با وزن 0.312 در بخش درماني و عامل هزينه پسماند هاي ويژه و عفوني با وزن 0.085 مهمترين عامل در ارزيابي اقتصادي بودند. همچنين نتايج حاصل از مدل پارامتريك نشان داد كه 99.84 درصد از هزينه‌هاي كل مربوط به هزينه بهداشتي و 0.16 درصد مربوط به هزينه‌هاي محيط‌زيستي است. به‌طور كلي، نتايج اين پژوهش نشان داد 61.3 درصد از هزينه‌هاي بخش بهداشتي مربوط به دو بخش دارو و تجهيزات پزشكي و هزينه پرسنل شاغل خدمات دهنده و 91.7 درصد از هزينه‌هاي بخش محيط‌زيستي مربوط به تصفيه پساب و هزينه مصرف برق است.نتيجه گيري: در اين مطالعه يك مدل نيمه كمي براي براورد هزينه هاي بهداشتي و زيست محيطي ناشي از بيماري هاي شغلي ارائه گرديد. نتايج مطالعه حاضر مي تواند ديدگاه علمي جديدي را در زمينه اجراي اقدامات كنترلي با استفاده از نقطه بهينه پارامترهاي هزينه - فايده ايجاد كند. اجراي اين مدل يكپارچه مي تواند گامي عملي و موثر در تخصيص منابع و اولويت بندي مداخلات باشد.