بررسي وضعيت مديريت ايمني فرايند در صنايع فرايندي - مطالعه مروري نظام‌مند

مقدمه: انتشار غيرمنتظره مايعات و گازهاي بسيار خطرناك در صنايع شيميايي فرايندي سال ها گزارش شده است. اگر اين مواد به درستي كنترل نشوند، احتمال وقوع فاجعه وجود دارد. در كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته، موضوع مديريت ايمني فرآيند همچنان مورد بحث مي باشد. PSM براي مديريت ريسك پرسنل، اموال، محصول، محيط‌زيست و اعتبار شركت ايجاد شده است. اين مطالعه با هدف بررسي و گردآوري چالش‌ها و دستاوردهاي اجراي PSM و توصيه‌هايي جهت بهبود آن انجام شده است. روش كار: طي يك بررسي سيستماتيك، مجموعه‌اي از مقالات علمي منتشر شده در بازه زماني 2000 تا 2023، از پايگاه‌هاي اطلاعاتي مانند Science Direct، Web of Science، PubMed و Scopus انتخاب شدند. پس از بررسي كامل چكيده، عناوين و متون كامل آنها، در نهايت 49 مقاله براي ورود به پژوهش انتخاب و بر اساس معيارهاي مختلف از جمله سال انتشار، نويسندگان، دستاوردها، چالش ها و ... دسته بندي شدند.  يافته ها: PSM در ايالات متحده به دليل تعداد بالاي صنايع شيميايي فرآيندي و وجود آن در قالب قانون  OSHA در اين كشور، بيشترين مطالعه را داشته است. حوزه هاي عملياتي، مميزي و منابع داراي بيشترين تعداد چالش در مسير پياده سازي PSM مي باشد و كاهش شدت رويدادهاي شيميايي فرآيندي و افزايش بهره وري از مهمترين دستاوردهاي پياده سازي PSM به شمار مي روند.نتيجه گيري: ايمني فرايند به‌عنوان يك حوزه بين‌رشته‌اي به مهارت‌هاي فني و عملياتي زيادي نياز دارد. برنامه‌هاي مديريت ايمني فرايند در طول سال‌ها بهبود يافته‌اند و پياده‌سازي آنها مؤثرتر شده است؛ ولي با اين‌حال، حوادث هنوز اتفاق مي‌افتد و با رشد صنايع شيميايي فرآيندي و افزايش تقاضا، احتمال افزايش تعداد حوادث وجود خواهد داشت. براي دستيابي به تعالي در ايمني فرايند و حفظ آن، نگاهي عميق به موضوعات مقررات مبتني بر ريسك، شايستگي، برتري عملياتي و درس‌گرفتن از حوادث ضروري است.