تاثير تشيع بر تحولات شعر خانقاهي در دوره معاصر(از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامي)

رسميت يافتن مذهب تشيع از دوره صفوي زمينه ساز تحولات بسياري در جامعه ايراني شد. شعر و ادبيات و عرفان و تصوف نيز از اين تحولات، بركنار نماندند. در اين ميان شعر خانقاهي در دوره معاصر از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامي نقطه اوج تحولاتي است كه انديشه تشيع در تصوف خانقاهي، و ناگزير در شعر تصوف خانقاهي معاصر پديد آورد.رسميت يافتن مذهب تشيع از مهمترين عواملي بود كه موجب افول تصوف خانقاهي و نيز تغيير مذهب تصوف خانقاهي از تسنن به تشيع در دوره معاصر شد. افول تصوف خانقاهي، ركود شعر خانقاهي در دوره معاصر را به دنبال داشت و تغيير مذهب تصوف خانقاهي دو تأثير مهم بر مضامين شعر خانقاهي در دوره معاصر داشت. ياد كرد توأم با غلو مضامين شيعي كه از ادوار قبل و پيش از رسميت يافتن مذهب تشيع، متأثر از مكتب ابن عربي به شعر خانقاهي راه يافته بود و ورود مضامين شيعي جديد كه در دوره مورد بحث ما و با رسميت يافتن مذهب تشيع به شعر خانقاهي راه يافت. مسأله «ولايت» مهمترين نمونه مضامين بخش اول است كه در شعر خانقاهي معاصر به دفعات به عنوان يك اصل طريقتي ذكر مي شود. مسأله «مدح و مرثيه» امامان شيعه (ع) به ويژه امام علي (ع) و امام حسين (ع) مهمترين نمونه هاي مضامين بخش دوم هستند كه در شعر خانقاهي معاصر به دفعات و به عنوان يك اصل طريقتي طرح مي شوند و دو مضمون جديد «مدح و مرثيه طريقتي» و «مقتل سرائي عرفاني» را در تاريخ شعر خانقاهي فارسي خلق مي كنند.