بررسي رابطه تورم و رشد اقتصادي در ايران رهيافت فيلتر كالمن و مفهوم روند ضمني

نرخ رشد واقعي اقتصادي از بارزترين شاخصهاي عملكرد بخش واقعي اقتصاد يك كشور است. همچنين متغير تورم به عنوان يكي از مهمترين متغيرهاي كلان اقتصادي با فعاليت هاي بخش واقعي اقتصاد در تعامل .است با توجه به اينكه دستيابي به نرخ رشد اقتصادي مناسب از مهم ترين اهداف اقتصاد كلان ،است بايد قبل از اجراي هرگونه تصميم و اتخاذ سياست در تثبيت تورم، به تأثير اين متغير بر رشد بخش واقعي اقتصاد هم توجه كافي كرد. با توجه به اينكه اقتصاد ايران در مقايسه با كشورهاي پيشرفته در هر دو مقوله رشد اقتصادي و تورم با مشكلاتي است، تحليل اين بحث حائز اهميت است از اين رو در پژوهش حاضر با بكارگيري الگوي بَرو و با استفاده از رهيافت فيلتركالمن و مفهوم روند ضمني با وارد كردن متغير غيرقابل مشاهده به بررسي رابطه بين تورم و رشد اقتصادي در ايران طي دوره زماني 1401-1353 پرداخته شد. در اين پژوهش از متغيرهاي موجودي سرمايه، نيروي كار، اميد به زندگي، نرخ باسوادي، حاشيه نرخ ارز، نرخ تورم، مجذور تورم و توليد ناخالص داخلي استفاده شد. همچنين به منظورمقايسه نتايج حاصل از برآورد اثر تورم بر رشد اقتصادي و بررسي نتايج بلندمدت از مدل خودرگرسيون با وقفه‌هاي گسترده (ARDL) استفاده شد. نتايج حاكي از آن است كه سطح آستانه تورم در كوتاه‌مدت 16/9 درصد و در بلندمت 9/4 درصد است. بنابراين توصيه مي‌شود هدف گذاري نرخ تورم پايين‌تر از اين سطوح بايستي مورد توجه قرار گيرد. همچنين رابطه متغيرهاي نيروي كار، سرمايه، اميد به زندگي و نرخ باسوادي با رشد اقتصادي مثبت و معني‌دار برآورد شد و رابطه منفي حاشيه نرخ ارز و رشد اقتصادي تاييد شد. لذا براي افزايش رشد اقتصادي در ايران سياست‌هاي افزايش اشتغال، افزايش موجودي سرمايه و كاهش حاشيه نرخ ارز توصيه مي‌شود.