ارزشيابي ميزان تناسب مكاني محل‌هاي دفن پسماند شهري با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) و مدل‌هاي تصميم گيري چند معياره (مطالعه موردي: اخترآباد ملارد)

زمينه و هدف: شيوه‌هاي دفن پسماند در شهرها غيراصولي و غيربهداشتي است. اين امر باعث شده كه نشانه‌هاي بروز يك بحران محيط‌زيستي-بهداشتي و ايمني در منطقه بوجود آيد بنابراين ضروري است مراكز دفن در جهت تناسب مكاني مورد ارزشيابي قرار گيرد. هدف از تحقيق حاضر تعيين و تطبيق محل دفن فعلي پسماند با معيارهاي ملي و بين‌المللي است.مواد و روش‌ها: روش تحقيق به صورت پيمايشي توصيفي و تحليل مي‌باشد. در ابتدا به شناسايي عوامل اثرگذار در تناسب مكاني با بهره‌گيري از منابع مطالعاتي ازجمله ضوابط سازمان محيط‌زيست و روش آژانس كنترل آلودگي مينه‌سوتا (MPCA) در دفن پسماندها در ايالات متحده امريكا پرداخته ‌شد. تلفيق لايه‌ها با استفاده از روش‌هاي تصميم‌گيري چندمعياره لين‌مپ وزن‌دهي انجام شد. جهت تجزيه‌وتحليل و روي‌هم‌گذاري لايه‌هاي اطلاعاتي از نرم‌افزار ArcGIS استفاده شد. اولويت‌بندي تناسب مكاني در جهت استقرار محل دفن پسماند شهري و همچنين محاسبه درصد ميزان تطابق محل‌هاي دفن بر پايه از روش TOPSIS استفاده شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد از بين معيارهاي ارزشيابي تناسب مكاني در دفن پسماند شهري تعيين‌شده، معيار فاصله از مناطق مسكوني، فاصله از مراكز آموزشي، درماني، فاصله از شهرها، فاصله از آب‌هاي زيرزميني، فاصله از آب‌هاي سطحي، بيشترين وزن‌ها را به ترتيب بدست آورده‌اند. نتايج شاخص موران0/640034 با توجه به امتياز استاندارد محاسبه‌شده فرضيه خوشه‌اي بودن الگوي تناسب مكاني در سطح اطمينان 0/99 درصد تأييد شد. نتيجه‌گيري: معيارهاي ملي تاثير بيشتري در ارزشيابي تناسب مكاني دارد. نتايج اين تحقيق نشان داد تركيب لين‌مپ و تاپسيس عملكرد مناسبي در ارزشيابي تناسب مكاني دارد و  قابل‌اطمينان است.