واكه‌هاي بسيط در شعر موزون فارسي

در اين مقاله عملكردِ واكه‌هاي بسيط در شعر و عروض فارسي تشريح شده‌ است. نويسنده با بازانديشي و استدلال در نمونه‌هاي شعر موزون فارسي نشان داده ‌است كه اولاً تظاهرِ آوايي واكه‌هاي بسيط به‌لحاظ كيفي و كمّي در شعر فارسي دوازده است. ثانياً هم‌چنان‌كه در آواشناسي ميان واج و واج‌گونه فرق قائل هستيم اين مسأله در عروض هم دخالت دارد. سوم اين‌كه شناختِ اين واكه‌هاي دوازده‌گانه و نحوة كاركردشان در عروض براي آموزشِ درستِ اين دانش بسيار ضروري است. روش پژوهش در اين مقاله توصيفي- تحليلي است و با استفاده از نرم‌افزار PRAAT تفاوت واكه‌ها به‌طور دقيق نشان داده شده‌ است. نتايج كاربرديِ مقاله معرفي و رفع خطاهايي است كه در آموزش اين دانش رخ داده ‌است. اين خطاها عبارتند از: ۱ و ۲- خطاي تغيير كيفيّتِ واكه به جاي تغيير كميّت در خوانشِ شعر و در نتيجه توصيفِ اشتباهِ اوزان. ۳- كوتاه‌دانستنِ برخي واكه‌هاي بلند. ۴- خطاي ساقط‌كردنِ برخي همخوان‌ها از تقطيع. ۵- شكلِ نادرستِ طرح‌هاي هجايي در كتاب‌هاي عروض.