بررسي و تحليل انتقادي آموزه قرآني مرگ در دايره‌المعارف قرآن ليدن و دانشنامه قرآن اليور ليمن

خاورشناسان در دهه‌هاي اخير در حوزه مطالعات قرآني به تدوين دايره‌المعارف‌هايي دست زده‌اند كه از مهم‌ترين آنها دايره‌المعارف قرآن ليدن و نيز دانشنامه قرآن اليور ليمن است. نويسندگان مقالات اين دو گرچه مدعي دقت و انصاف در تبيين و تقرير ديدگاه قرآن‌اند، اما بررسي مقالات نشان مي‌دهد كه خطاهاي روشي و محتوايي متعددي در آنها وجود دارد. اين مقاله با روش توصيفي- تحليلي و با هدف روشن ساختن فضاي فكري خاورشناسان و تبيين برداشت‌هاي ناصواب ايشان از قرآن كريم، به بررسي و نقد مدخل «مرگ و مرده» از دايره‌المعارف قرآن ليدن و نيز مدخل «مرگ» از دانشنامه اليور ليمن مي­پردازد. دقيق نبودن ارجاعات و استناد به پژوهش‌ها و منابع غيراصيل، رويكردهاي جانبدارانه و جامع نبودن محتواي مقاله نسبت به آموزه‌هاي قرآني، از مهم‌ترين يافته‌هاي اين پژوهش در حوزه خطاهاي ناظر به روش و رعايت اصول دايره‌المعارف نويسي آنهاست. در حوزه خطاهاي محتوايي نيز برداشت‌هاي نويسندگان در مورد مسائلي همچون مرگ اول و دوم، كاربردهاي نفس و روح در قرآن، چگونگي اسناد مرگ به خداوند و ارتباط زندگان با مردگان، سطحي بوده و بر اساس منابع اهل سنت و مخالف دلالت‌هاي قرآني است و ازاين‌رو، مطالعات ايشان قابل اعتماد به‌نظر نمي‌رسد.