امكان ‌سنجي معناي «كُنْ فَيكُونْ» براي واژه «صَمَد» با نظري بر اهداف هستي - خداشناسي سوره توحيد

«صمد» از واژگان مورد اختلاف مفسران، در برخي منابع لغوي، روايي و تفسيري، به «كُن فَيَكون» يا فاعليت امري خداوند و مقوله آفرينش تبيين شده است. اين پژوهش، امكان معناي «كُنْ فَيكُونْ» را براي «صَمَد» با نظر به هدف سوره توحيد مورد سنجش قرار داده است. مشاهده معناي صنع الهي و فاعليت امري (كُنْ فَيكُونْ) براي واژه «صَمَد» در متون لغوي، روايي و تفسيري، وجود اهداف هستي-خداشناسي در حيطه‌هاي معرفتي ذات، صفات، اسماء و افعال خداوند در سوره توحيد، و همچنين صفت فعل بودن «صَمَد»، معناي كُن فَيَكون (صُنع لا مِن شئ) را براي «صَمَد» ممكن مي‌سازد. همچنين معناي مختار، ارتباط وثيقي با ديگر آيات سوره توحيد دارد و لحاظ آن با نظر به هدف سوره، ظرفيت پاسخگويي به برخي شبهات هستي-خداشناسي را دارد. خداوندي كه خلق و امر به دستان اوست، خالقي است فراتر از چيزي كه مي‌زايد، زاييده مي‌شود و همسري داشته باشد؛ او خالقي است كه با «كُنْ فَيكُونْ» ابداع مي‌كند.