لزوم تعيين درجه كيفيت داروهاي تركيبي گياهي قبل از تجويز

هدف: در طب ايراني، براي انتخاب داروها بر اساس كيفيت آن‌ها ازنظر گرمي، سردي، خشكي و تري، از معيار درجه كيفيت استفاده مي‌شود. درحالي‌كه در كتب طب ايراني، درجه كيفيت داروهاي تركيبي ذكر نشده است، اما براي رعايت قوانين درمان و كاهش عوارض، تعيين درجه كيفيت اين داروها ضروري است. در اين مطالعه، درجه كيفيت سه منضج تركيبي پركاربرد در درمانگاه‌هاي طب ايراني مورد بررسي و محاسبه قرارگرفته است.مواد و روش‌ها: ازآنجاكه در حال حاضر پركاربردترين داروهاي منضج، داروهاي ساخته‌شده بر اساس كتاب دارونامه طوبا كه يك كتاب داروسازي است مي‌باشند، داروهاي تركيبي منضج از اين كتاب استخراج‌شده و مزاج هريك از اجزاء آن‌ها از كتب طب سنتي تعيين شد. سپس مزاج تركيبي آن‌ها با توجه به قواعد موجود در دارونامه طوبا محاسبه شد. پس‌ازآن به تبيين مزاج هر يك پرداخته شد.نتايج: جهت نضج هر يك از مواد مسبب بيماري، بايد تغييراتي در قوام آن ماده ايجاد شود. اين تغييرات وابسته به كيفيت منضج هستند؛ به‌عبارت‌ديگر منضج  هر خلطي بايد كيفيت خاصي داشته باشد. در اين مطالعه منضج صفرا داراي كيفيت سرد و تر در درجه‌ي اول دوم سرد و اول اول تر و منضج سودا داراي كيفيت گرم و خشك در درجه آخر اول گرم و اول اول خشك و منضج بلغم  داراي كيفيت گرم و خشك در درجه آخر دوم گرم و آخر اول خشك بود.نتيجه‌گيري: تعيين درجه كيفيت داروهاي تركيبي، امكان انتخاب داروي مناسب با شرايط بدني بيمار ازنظر سن، جنس،  ضعف و قوت و شرايط جغرافيايي و اقليمي را مهيا مي‌كند. توجه به اين مسئله نه‌تنها از بيماران مبتلا به بيماري‌هاي شديد و ساختارهاي شكننده در برابر خطرات احتمالي عوارض جانبي مربوط به دارو محافظت مي‌كند، بلكه تضمين مي‌كند كه داروي مناسب براي شرايط خاص بدن آن‌ها تجويز مي‌شود.