معلم مثبت: توسعه الگوي مفهومي داده‌بنياد

پژوهش حاضر با هدف شناسايي شايستگي‌هاي هيجاني و اجتماعي معلمان در قالب الگوي مفهومي معلم مثبت انجام شد. اين پژوهش از لحاظ هدف، بنيادي، با رويكرد كيفي و بهره‌گيري از تئوري مفهوم‌سازي بنيادي اجرا شد. شركت‌كنندگان متخصصان دانشگاهي بودند كه از دانشگاه‌هاي تهران، خوارزمي، علامه‌طباطبايي، شهيدبهشتي، الزهرا و دانشگاه شيراز مصاحبه شدند. براساس معيار اشباع نظري، بعد از مصاحبه با 18 نفر از شركت‌كنندگان، اشباع نظري حاصل شد. داده‌ها ازطريق مصاحبه نيمه‌ساختاريافته گردآوري و سپس مقوله‌ها و مؤلفه‌ها ازطريق كدگذاري باز، كدگذاري محوري و كدگذاري گزينشي استخراج شدند. چارچوب طراحي‌شده مشتمل بر شرايط علي (توانش‌هاي هيجاني، توانش‌هاي طراحي كلاس شكوفا و توانش‌هاي اجتماعي)؛ شرايط مداخله‌گر (مهارت شناختي، خودتحولي‌نگري، خودفراروي، خردورزي، سطح سواد سلامت‌روان و شخصيت)؛ شرايط زمينه‌اي (شرايط خانوادگي، عوامل اجتماعي، عوامل اخلاقي، توانمندي فرهنگي، موقعيت سازمان مدرسه و عوامل ساختاري)؛ استراتژي و راهبردها (سياست‌گذاري، برنامه‌ريزي، تغيير رويه‌هاي آموزشي و توانمندسازي معلمان) و پيامدها (پرورش نسل مثبت، تحول سازماني مثبت و تحقق ذات وجودي معلمان) است. به‌طور كلي، استخراج ويژگي‌هاي مذكور مي‌تواند در گزينش و تربيت معلم به كار گرفته شود.