ارزيابي نقش مصرف انرژي تجديد پذير و خط مشي تجاري در ردپاي اكولوژيكي به‌عنوان شاخص تخريب محيط‌زيست با استفاده از رويكرد حسابداري نوآورانه در ايران

هدف اين پژوهش بررسي تأثير مصرف انرژي تجديدپذير، خط ‌مشي تجاري، رشد اقتصادي و ظرفيت زيستي بر ردپاي اكولوژيكي به‌عنوان شاخص تخريب محيط‌زيست در ايران در بازه زماني 1986 تا 2021 مي باشد. بدين منظور در اين پژوهش از مدلARDL براي به دست آوردن ضرايب پويا بلندمدت وكوتاه ‌مدت، آزمون عليت تودا- ياماموتو براي بررسي مسير عليت و آزمون تجزيه چولسكي استفاده شده است. نتايج نشان مي ‌دهد كه در بلندمدت بين متغير ظرفيت زيستي، با ردپاي اكولوژيكي رابطه مثبت وجود دارد اما به لحاظ آماري معني داري نيست، اما بين متغيرهاي خط ‌مشي تجاري و توليد ناخالص داخلي با ردپاي اكولوژيكي رابطه مثبت و معني‌ داري وجود دارد. از طرفي، بين متغير مصرف انرژي تجديدپذير با ردپاي اكولوژيكي رابطه منفي و معني ‌داري وجود دارد. ضريب تصحيح خطاي به‌دست‌آمده در اين مدل نشان مي دهد در هر دوره 47 درصد از عدم تعادل حاصل از بروز تكانه و منحرف شدن مدل كوتاه ‌مدت از روند بلندمدت تعديل‌شده و به سمت روند بلندمدت خود باز مي‌گردد. يك رابطه علي دوسويه بين خط مشي تجاري و ردپاي اكولوژيكي برقرار مي‌ باشد. همچنين، عليت يك‌سويه از خط ‌مشي تجاري به توليد ناخالص داخلي تأييد مي‌ شود. نتايج حاصل از تجزيه چولسكي نشان مي‌ دهد كه شوك ‌هاي نوآورانه ايجاد شده در متغيرها براي 10 دوره آتي، بدين‌صورت بر ردپاي اكولوژيكي تأثير مي‌ گذارند كه در دوره دوم بيشترين سهم تأثير در مقايسه با بقيه متغيرها مربوط به انرژي تجديدپذير به ميزان 3/5 درصد است اما با گذشت زمان و در پايان دوره دهم بيشترين سهم تأثير به ترتيب مربوط به توليد ناخالص داخلي 19/60 درصد، خط مشي تجاري 9/54 درصد، مصرف انرژي تجديدپذير 7/76 درصد و ظرفيت زيستي 1/28 درصد مي‌ باشد. ازاين‌رو، خط ‌مشي ‌هاي انرژي كه باعث افزايش سهم انرژي تجديدپذير در سبد انرژي شود، توصيه مي‌ گردد.