نقش مشاركت اجتماعي روستاييان در زيست پذيري محيط روستايي(مورد مطالعه: بخش مركزي شهرستان جيرفت)

از آن جا كه مشاركت اجتماعي مقدمه اي لازم براي دست يابي به زيست پذيري روستايي است، امروزه، سنجش آن در حوزه برنامه ريزي و سياست گذاري براي سكونتگاه هاي روستايي بسيار مورد توجه قرار گرفته است. زيست پذيري شامل ابعاد مختلفي است كه بهبود هر بعد براي دست يابي به سكونتگاه زيست پذير ضروري است. در اين راستا، مشاركت اجتماعي روستاييان، نقش بنياديني در بالا بردن سطح زيست پذيري در سكونتگاه هاي روستايي دارد. پژوهش حاضر به روش كمي و توصيفي ـ تحليلي و مبتني بر ابزار پرسشنامه در 30 روستا و 400 خانوار نمونه تصادفي از طريق فرمول كوكران محاسبه شد؛ تجزيه و تحليل داده‌ها از طريق نرم افزار SPSS و مدلسازي معادلات ساختاري انجام شد. نتايج پژوهش آشكار ساخت، بر مبناي ضرايب استاندارد شده از ميان شاخص هاي مشاركت اجتماعي روستاييان، شاخص مشاركت در فعاليت هاي آموزشي و عمومي با ضريب تأثير 0.243 و شاخص مشاركت در فعاليت هاي سياسي و انتخاباتي با ضريب 0.223 و شاخص مشاركت در فعاليت بسيج و خيريه با ضريب 0.201 بيشترين ميزان تأثيرات را بر سطح زيست پذيري محيط روستايي در بخش مركزي شهرستان جيرفت را دارند. افزون بر اين، يافته هاي مدل ارتباطي پژوهش نشان داد برازش ضرايب مسير مشاركت اجتماعي به ميزان 0.65 بر زيست پذيري محيط روستايي تأثير داشته است. براين مبنا، يافته ها آشكار ساخت، ضرايت مسير متغيرها داراي برازش مطلوب است و ميان شاخص هاي مشاركت اجتماعي و زيست پذيري محيط روستايي رابطه مثبت و معناداري مشاهده شد. همچنين، يافته‌هاي اين پژوهش نمايانگر آن است كه با وجود تأثير مثبت شاخص هاي مشاركت اجتماعي بر زيست پذيري محيط روستايي، مشاركت روستاييان در بهبود شاخص هاي زيست پذيري روستايي همچنان در سطح پايين ارزيابي مي‌شوند به گونه‌اي كه با وجود بهبود شاخص هاي مشاركت اجتماعي هنوز روستاييان در ناحيه مورد مطالعه از همه ظرفيت‌ها براي مشاركت در فعاليت‌هاي زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي بهره ‌نمي‌گيرند. بنابراين، مي توان با ارايه آموزش‌ها و آگاهي بخشي شفاف در زمينه توسعه فعاليت ها و برنامه هاي گوناگون روستايي و جلب اعتماد اجتماعي زمينه را براي مشاركت بيش از پيش آنان در اين‌گونه برنامه ها و در راستاي بهبود شاخص هاي زيست پذيري روستايي فراهم آورد.