تحليلي بر زيست پذيري كالبدي مسكن شهري (نمونه موردي : شهر زنجان)

گره خوردن زيست انسان به مسكن، به عنوان بخشي جدايي‌ناپذير از نيازهاي اوليه انساني، چالشي بر سنجش كيفيت زيستي است. از اين رو پژوهش حاضر در پي سنجش كيفيت كالبدي مسكن بوده تا نشان دهد چه ميزاني بر كيفيت زيست ساكنان تاثيرگذار خواهد بود. روش تحقيق از لحاظ هدف كاربردي و از نظر نوع، توصيفي تحليلي است. به منظور گردآوري اطلاعات براي كسب بينش نظري لازم و بررسي ادبيات موضوع و داده‌ها و اطلاعات مورد نياز ديگر از شيوه كتابخانه‌اي ميداني استفاده شد. آمار و اطلاعات مورد نياز با مراجعه به بلوك آماري سال 1395 شهر زنجان استخراج شد. جهت تعيين ضريب اهميت هر يك از شاخص‌ها از مدل تحليل سلسله مراتبي، براي تجزيه و تحليل داده‌ها و رتبه بندي مناطق از مدل تصميم گيري تاپسيس و براي بررسي تفاوت معناداري شاخص‌ها در مناطق شهري از مدل تحليل واريانس آنووا در نرم افزار اس‌پي‌اس‌اس استفاده شد. نمونه آماري اين تحقيق واحدهاي مسكوني چهار منطقه شهرداري زنجان مي‌باشد. نتايج نشان داد كه شاخص‌هاي زيست‌پذيري كالبدي مسكن در منطقه يك و چهار مطلوبيت بالايي نسبت به ساير مناطق داشته و ميزان آن براساس نتايج مدل تصميم گيري تاپسيس در منطقه يك برابر با 0.636، در منطقه دو با 0.515، در منطقه سه برابر با 0.477 و در منطقه چهار برابر با 0.546 بوده است. همچنين نتايج آزمون‌هاي تحليل واريانس نشان داد كه تفاوت معناداري ميان شاخص هاي زيست‌پذيري كالبدي مسكن در مقياس مناطق شهري زنجان وجود دارد. در اين ميان به علت پيشي گرفتن تعداد خانوار بر تعداد واحد مسكوني، ميانگين در هر چهار منطقه ارتباط معناداري را نشان نداده و مقدار آن بيشتر از سطح خطاي مورد نظر بوده است. يافته‌ها نشان داد كه سنجش كيفيت زيست‌پذيري براي هر مكاني درك و شناخت برنامه‌ريزان و مديران شهري را درباره‌ي كيفيت زندگي افراد و وضعيت محيط زيست آن مكان ارتقاء مي بخشد. با چنين شناختي راه براي برنامه‌ريزي و مديريت بهتر محيط شهري باز خواهد شد. مي توان گفت از نظر كيفي، گرچه رضايت از واحد مسكوني از نوع رضايت از مكان نيست و ميزان تأثير آن در ماندن در مكان با ساير شاخص ها يكسان نيست و تأثيرگذاري بر آن آسان است.رضايت از واحد مسكوني با بازسازي و بهسازي واحد مسكوني صورت مي‌پذيرد، اما در صورت عدم وجود ساختارهاي اطلاعاتي و جلب مشاركت براي بهسازي سازه‌ها، اين موضوع مي تواند باعث واگذاري و جابجايي واحد مسكوني از محل شود.