بيماري طاعون، پيشگيري و درمان (بررسي نسخه خطي «حفظ‌الصحه؛ نصيحت‌نامه سليماني»)

زمينه و هدف: پژوهش حاضر مبتني بر نسخه خطي به نام «حفظ‌الصحه يا نصيحت‌نامه سليماني» نگارش طبيبي ايراني به نام محمد حكيم بن مبارك در دربار عثماني در قرن دهم قمري است. رسالت اصلي اين كتاب راهكارهايي براي پيشگيري و درمان بيماري طاعون است كه آن را جزء مجموعه بيماري‌هاي وبايي قرار داده است.روش: براي بررسي اين نسخه خطي شيوه كتابخانه‌اي و روش تحليل محتوا به كار رفته است. در اين مسير امانتداري در استناد به مطالب ارجاع داده شده و عدم جانبداري رعايت شده است.ملاحظات اخلاقي: در بررسي نسخه خطي مزبور سعي شده است امانتداري در استناد به مطالب آن و ساير پژوهش‌هاي ديگر مورد استفاده رعايت شود و از جانبداري در بيان مطالب پرهيز شود.يافته‌ها: براي جلوگيري از ابتلا به بيماري طاعون، وجود جريان هوا در محيط زندگي، پرهيز از تماس با ديگران و تقويت بدن از نظر جسمي و رواني بسيار مفيد است.نتيجه‌گيري: هدف اصلي طبيب در نگارش كتاب، راهكارهايي براي پيشگيري و درمان بيماري طاعون بود. بر اساس كتاب، عفونت اين بيماري از طريق هوا گسترش مي‌يافت و قرارنگرفتن در معرض جريان هواي آلوده و حفظ نظافت مكان زندگي با بخور برخي گياهان خوشبو در تلطيف هوا در پيشگيري از بروز بيماري مؤثر بود. حفظ سلامتي بدن نيز با خوراك‌ها و آشاميدني‌ها و داروهاي گياهي در دفع بيماري مفيد واقع مي‌شد و آرامش و دوري از وهم و ترس در تقويت رواني بيمار در مقابله با بيماري بسيار راهگشا بود.