بررسي انتقادي از سفرنامه‌نويسان دوره صفويه در زمينه بهداشت و سلامت

زمينه و هدف: حضور غربيان با اهداف متفاوت در دوران صفويه نسبت به ديگر سلسله‌ها پررنگ‌تر بوده است. در اين دوران برخي از سفرنامه‌نويسان با اهداف گوناگون اقدام به نگارش سفرنامه‌هايي كردند كه در بيشتر پژوهش‌هاي مرتبط با صفويه مورد استفاده تاريخ‌پژوهان قرار گرفته است. يكي از موضوع‌هايي كه سفرنامه‌نويسان به آن پرداخته‌اند، موضوع بهداشت و سلامت است. در اين پژوهش قصد بر اين است ديدگاه‌هاي اين افراد مورد واكاوي قرار گيرد تا مشخص گردد، چقدر اين كتاب‌ها، منبع موثقي براي پژوهش در زمينه بهداشت و سلامت دوران صفويه مي‌باشد؟روش: اين پژوهش يك مطالعه تحليلي ـ انتقادي است كه با بهره‌جستن از منابع مكتوب دوران صفويه و منابع خارجي (سفرنامه‌هاي اروپاييان) به بررسي ديدگاه‌هاي سفرنامه‌نويسان در مورد بهداشت و سلامت پرداخته مي‌شود.ملاحظات اخلاقي: در پژوهش حاضر جنبه‌هاي اخلاقي مطالعه كتابخانه‌اي شامل اصالت متون، صداقت و امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: در اين پژوهش مشخص گرديد كه سفرنامه‌نويسان درباره بهداشت و سلامت، داراي ديدگاه‌هاي متفاوتي مي‌باشند و در برخي موارد، گفته‌هاي آنان هرچند به طور همزمان در ايران بوده‌اند، تفاوت‌هاي زيادي داشته‌اند.نتيجه‌گيري: مطالعه و بررسي سفرنامه‌هاي دوران صفويه در زمينه بهداشت و سلامت، اين نتيجه را دربر داشت كه برخي سفرنامه‌نويسان با اهداف و اغراض سياسي و شخصي خويش، اطلاعات صحيحي را در آثار خود ثبت نكرده‌اند. از اين رو در استناد به اين منابع، مي‌بايست با تأمل و دقت بيشتري از آن‌ها بهره گرفت.