معرفي كتاب مفتاح‌العطارين سعدالدين مرغيناني و بررسي علل ناشناخته‌ماندن آن

زمينه و هدف: احياي هويت مادي و معنوي يك ملت مستلزم احياي ميراث تاريخي آن ملت است و نسخ خطي بخشي از اين ميراث ذي‌قيمت محسوب مي‌شوند. مفتاح‌العطارين يكي از اين كتب ارزشمند است كه در حيطه دانش مفرده‌شناسي و داروسازي به رشته تحرير درآمده، اين مقاله به معرفي اين كتاب، نويسنده آن و همچنين بررسي علت ناشناخته‌ماندن كتاب و مؤلفش در جامعه علمي ايران پرداخته است.روش: پژوهش حاضر با روش كتابخانه‌اي ـ اسنادي و به شيوه‌اي توصيفي ـ تحليلي انجام شده است.ملاحظات اخلاقي: در تدوين اين پژوهش اصل امانتداري و صداقت در استناد به متون مورد استفاده، اصالت منابع و پرهيز از جانبداري در مراجعه به متون يا تحليل‌ها رعايت شده است.يافته‌ها: كتاب مفتاح‌العطارين، تأليف سعد‌الدين مرغيناني احتمالاً بين سده هفتم تا نهم قمري نگاشته شده، اين كتاب شامل دو مقاله است: مقاله اول حاوي اطلاعاتي درباره علم داروسازي است؛ مقاله دوم به طور اختصاصي به مفردات دارويي مي‌پردازد. در جهت نيل به هدف پژوهش علاوه بر بررسي زندگي مؤلف و معرفي كتاب، سعي شده است شرايط سياسي، اجتماعي، ديني و حتي جغرافيايي آن زمان، مد نظر گرفته شود. نتيجه‌گيري: مقاله حاضر علت ناشناخته‌بودن اين كتاب و مؤلفش در ايران را ناشي از وضعيت سياسي، اجتماعي و علمي حاكم بر سرزمين‌هاي اسلامي بعد از حمله مغول مي‌داند، چراكه استيلاي مغول از يك طرف منتج به ركود و عدم پويايي حوزه‌هاي علمي شد و از سوي ديگر به علت عدم يكپارچگي، ثبات و امنيت سياسي، سبب گسستگي ارتباط بين آن‌ها گشت.