بررسي متن‌شناسي قرابادين صالحي از منظر آموزش پزشكي

زمينه و هدف: به علم تركيب داروهاي مفرده و ساخت فرآورده جديد قرابادين مي‌گويند. علت اصلي پديدآمدن قرابادين‌ها عدم درمان برخي بيماري‌ها توسط داروي مفرده، جلوگيري از عوارض جانبي برخي داروها و تأثير بيشتر دارو بوده است. با وجود اهميت قرابادين‌ها در طب، بررسي تحليلي محتواي كتب مربوط به آن‌ها كمتر مورد توجه قرار گرفته است. يكي از زواياي پنهاني كه در بررسي آن‌ها بايد مورد توجه قرار گيرد، مبحث آموزش پزشكي مي‌باشد. يكي از شاخص‌ترين قرابادين‌ها كه از منظر آموزش پزشكي قابل بررسي و تطبيق با اصول نوين آموزش پزشكي مي‌باشد، قرابادين صالحي نوشته صالح بن محمد بن محمد صالح قايني هروي پزشك و داروساز ايراني قرن دوازدهم (ق.) است كه در سال1180 ق. تأليف و در اين مطالعه به بررسي و تحليل محتواي آن پرداخته شده است.روش: اين پژوهش به شيوه توصيفي ـ تحليلي و با رويكرد آموزش پزشكي و با روش كتابخانه‌اي مورد بررسي قرار گرفته است. كتاب، مقاله و نسخ خطي از جمله ابزارهايي هستند كه براي جمع‌آوري اطلاعات در اين پژوهش مورد استفاده ‌قرار گرفتند. همچنين با جستجو در پايگاه‌هاي اطلاعاتي خارجي همچون Scopus، Pub Med، Web of Science، Google Scholer و پايگاه‌هاي اطلاعاتي داخلي، مانند نورمگز، مگيران، SID اطلاعات لازم جهت تدوين مقاله جمع‌آوري شد.ملاحظات اخلاقي: صداقت و امانتداري در ارائه گزارش و انتشار مطالب رعايت گرديد و نقل قول‌ها با ذكر منبع مورد استفاده صورت گرفت.يافته‌ها: قرابادين صالحي داراي برنامه آموزشي شامل هدف، محتوا و روش‌هاي آموزش مي‌باشد. نويسنده در مقدمه به طور غير مستقيم هدف از تأليف كتاب را كاملاً منطبق بر نيازهاي روز جامعه توضيح مي‌دهد، سپس محتواي متناسب با اهداف پيش‌بيني‌شده را ارائه داده و از طريق روش‌هايي چون حل مسأله و استدلال باليني در قالب حكايت به آموزش تجربه‌هاي خود به مخاطبين مي‌پردازد. اين حكايت‌ها از بعد تحقيق و پژوهش داراي اهميت مي‌باشند.نتيجه‌گيري: در دوران تمدن اسلامي قرابادين‌هاي متعددي نگارش يافته‌اند. قرابادين صالحي با بسياري از اصول و مباني آموزش پزشكي قابل تطبيق است. قرابادين صالحي: 1ـ داراي برنامه آموزشي شامل هدف، محتوا و روش‌هاي آموزش مي‌باشد؛ 2ـ با ديد آموزش جامعه‌نگر نوشته شده ‌است؛ 3ـ از روش‌هاي آموزشي چون استدلال باليني و حل مسأله در آموزش استفاده نموده است.