نسبت ميان محبت و عدالت در انديشه ي سياسي شهرزوري

جايگاه و نقش عدالت در انديشه‌ي سياسي فيلسوفان مسلمان مهمترين ركن جامعه‌ي آرماني و مدينه‌ي فاضله به شمار مي‌رود. اين درحالي است كه به نقش عشق و محبت در دستيابي به كمالات حقيقي در عرصه‌ي اجتماع و رابطه‌ي آن با عدالت چندان توجهي نشده است. بدين خاطر مسئله‌ي اصلي اين پژوهش نسبت ميان محبت و عدالت در فلسفه‌ي سياسي است و مورد مطالعاتي پژوهش ديدگاه شمس‌الدّين شهرزوري مي‌باشد. هدف تحقيق، تحليل عنصر محبت است تا روشن شود كه اين عنصر با شرايط و قيودي مي‌تواند انصاف‌زا و عدالت‌خيز باشد. شهرزوري با اعتقاد به ضرورتِ تبعيتِ جامعه‌ي بشري از نظام تكوين، به تقدم عشق و محبت بر عدالت، باور داشت و معتقد بود عشق جامع – كه عشقي عقلاني و انساني است – زاينده‌ي انصاف است؛ بنابراين، جامعه با اين رابطه‌ي محبت‌آميز و عاشقانه به سعادت خود نائل خواهد شد و عدالت تنها به عنوان يك سياست جبراني و در صورتِ فقدانِ رابطه‌ي محبت‌آميز مورد تمسك خواهد بود. در نهايت يافته‌ي اين پژوهش كه با شيوه‌ي توصيفي _ تحليلي حاصل گشته آن است كه نظريه‌ي شهرزوري اگر چه به ظاهر به محبت – به جاي عدالت – تمايل دارد، اما در حقيقت، با توجه به قيود و شروطي كه او براي محبت ذكر مي‌كند، به يك عدالت درون‌زا كه از باطن محبت حاصل مي‌آيد، منتهي مي‌شود و عدالتي را كه منكر است، چيزي جزعدالت بيروني و قسري نمي‌باشد.