نقش و جايگاه اقتصاد در قدرت ملي ايران

قدرت ملي به مفهومي اشاره دارد كه در آن دولت‌ها با استفاده از منابع مادي و معنوي بالقوه و بالفعل خود و با اتكا به شيوه حكمراني و كيفيت رهبري در جامعه، جايگاه ملي، منطقه‌اي و بين‌المللي كشور را تعيين مي‌كنند. بعد از جنگ سرد توان اقتصادي به شكل بارزتري به يكي از مهم‌ترين اركان تقويت قدرت ملي كشورها تبديل ‌شده است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش تحليلي – تبييني و با استفاده از منابع مكتوب و اينترنتي در پي پاسخگويي به اين پرسش هستيم كه «باتوجه‌به اولويت يافتن نسبي اقتصاد در رقابت‌هاي جهاني و منطقه‌اي و افزايش نقش آن در قدرت ملي كشورها، چرا نقش اين مقوله مهم در قدرت ملي ايران كم‌رنگ بوده است؟» فرضيه‌اي كه براي پاسخگوي به اين سؤال مطرح مي‌شود اين است كه «اگرچه اقتصاد در سياست‌گذاري‌هاي كلان ايران مورد تأكيد و توجه بوده؛ ولي اين مقوله مهم در فرايند سياست‌هاي اجرايي نظام حكمراني كشور در اولويت نبوده است». بررسي مباني نظري و نقش اقتصاد در قدرت ملي ايران نشان مي‌دهد كه دليل پايين‌بودن نقش اقتصاد در قدرت ملي كشور افزايش فشار تحريم‌ها و تهديدها بود كه باعث شد توان بازدارندگي نظامي در كشور اولويت پيدا كند، بعد از آن نگاه آرماني به مقوله توسعه و عدم تطابق بسياري از اهداف برنامه‌ها با واقعيت كه باعث شكست آنها شد، نقش اقتصاد در قدرت ملي كشور را كاهش داده است.