تبيين شناختي دو فعل «برين» و «سزيان» در گويش كردي كلهري

پژوهش حاضر، افعال »برين « /bǝrin/ و »سزيان «/sǝzy acirc;n/ را به‌عنوان افعال كنشي در گويش كردي كلهري براساس رويكرد معنا‌شناسي شناختي مورد مطالعه قرار‌مي‌دهد. شيوه جمع‌آوري داده‌ها به ‌روش كتابخانه‌اي-ميداني انجام گرفته‌است. داده‌هاي پژوهش عبارتند از آثار ادبي، اصطلاحات و ضرب‌المثل‌هاي كردي كلهري كه از دو طريق مراجعه به منابع نوشتاري و نيز مصاحبه و ثبت و ضبط گفتار روزمره گويشوران اصيل كردي كلهري استخراج شده‌است. با بررسي داده‌ها برمبناي مفاهيم معني‌شناسي ‌شناختي، براي فعل »برين « 35 معنا و براي فعل »سزيان « 11 معنا شناسايي شد. روابط معنايي در ساختار اين افعال مورد بررسي قرار گرفت، باهمايي افعال كنشي با اعضاي بدن در هردو فعل كنشي كردي كلهري ديده شد. باهمايي اين افعال با اجزاء ضروري اعم از اعضاي بدن يا كلمات خاص گويش كردي كلهري در انتقال معاني افعال كنشي نقش عمده‌اي داشته‌است. فعل »برين « به نسبت فعل »سزيان « معاني بيشتري را به خود اختصاص داده است و بيشترين تعداد باهمايي با اندام واژه‌ها دارد، همچنين بيشترين تعداد باهمايي با اسم را دارد و تعداد اصطلاحات بيشتري را به خود اختصاص داده ‌است.