بازشناسي احوال و آثار و نسخه شناسي اشعار شعاع شيرازي

ميرزا محمّد حسين شعاع شيرازي، متخلّص به »شعاع « و ملقّب به »شعاع المُلك « از تذكره نويسان و شاعران عهد قاجار و اوايل دورۀ پهلوي است. محققان پيشين در مورد زندگي و احوال وي به كوتاهي سخن رانده اند و به برخي از آثار وي اشاره نكرده يا دچار لغزش هايي شده اند كه در اين مقاله به آن ها پرداخته خواهد شد. با وجود آنكه وي از بزرگ ترين قصيده سرايان فارس در آن دوره محسوب مي شود ولي متأسفانه هنوز ديوان حجيمش منتشر نشده است. از اشعار وي سيزده نسخۀ پراكنده در كتابخانه هاي دانشگاه تهران، مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامي و كتابخانۀ فرمانفرمايان وجود دارد كه در اين مقاله يكايك آن نسخ معرفي شده و مورد بحث قرار خواهد گرفت. اين مقاله به شيوۀ كتابخانه اي جمع آوري شده و تلاش گرديده است متوني كه شعاع شيرازي آنها را تصحيح كرده، نوشته يا سروده است مورد تحليل قرار گيرد. در اين پژوهش كتابخانۀ شخصي شعاع كه جزو كتابخانه هاي شخصي كم نظير ايران بوده و شامل منابع اصلي براي تدوين تذكره هاي وي بوده معرفي و برخي كتاب هاي موجود در آن كتابخانه مورد شناسايي قرار گرفته است.